ERKENNING GEBARENTAAL

Van de 8.760 uren die een normaal jaar telt, hebben doven in Nederland er exact 18 recht op een tolk Gebarentaal. Die maken ze meestal niet op. Niet omdat ze niet graag een tolk mee zouden nemen naar de huisarts, of omdat het ze niets kan schelen wat er op een ouderavond gezegd wordt, maar omdat ze sparen. Voor als er iets echt ergs gebeurt.

Het is een van de dingen waarin verandering zal komen als de Nederlandse Gebarentaal officieel erkend is, al kan gek genoeg niemand vertellen wat nou precies de gevolgen van die erkenning zullen zijn. Wel staat vrijwel vast dat het er deze regeringsperiode niet meer van zal komen. Terwijl het toch al het vorige kabinet was dat een commissie instelde die, jawel, de Commissie Erkenning Gebarentaal heette. Méér dan een gebaar was de titel van hun advies, dat in 1997 uitkwam en 66 aanbevelingen telde.

Wie dat wil, moet de taal kunnen gebruiken en op de benodigde voorzieningen kunnen rekenen, stelde de commissie. Uitgangspunt was dat ieder mens, horend of doof, recht heeft op het zo vroeg mogelijk leren van een complete taal. Voor dove baby's en peuters kan dat alleen een gebarentaal zijn. In de praktijk betekent dat onder meer: investeren in onderzoek, opleidingen en leermiddelen, het uitbreiden van tolkenvoorzieningen, en een wekelijks televisieprogramma in en over de Nederlandse Gebarentaal. Deels zaken waarover sinds kort overleg is tussen de dovenorganisaties en staatssecretaris Vliegenthart (VWS). Dat overleg staat los van de erkenning, omdat die aldoor uitblijft.

Ten minste drie dingen houden de zaak, ondanks alle beloftes, op: er gaan drie verschillende ministeries over (naast VWS ook Onderwijs en Binnenlandse Zaken), men vond het nodig eerst een lijst `standaardgebaren' vast te stellen (waaraan inmiddels gewerkt wordt) en de Raad van Europa heeft vergeten om in zijn `Handvest voor regionale en minderheidstalen' ook aan gebarentalen te denken. Met de noodzaak en het belang van de erkenning heeft dat alles weinig te maken, wel veel met bureaucratische stroop.