`Thaicoon' zet economie Thailand naar zijn hand

Thaksin, de premier van Thailand, zet vrienden op posten die onafhankelijk van de politiek zouden moeten blijven. Intussen wil de economie maar niet uit het dal krabbelen en staat Thaksin terecht wegens corruptie.

Het blijft slecht gaan met de economie van Thailand. In 1997 begon hier de Aziatische crisis, een crisis die zelfs in Europa beleggers en investeerders de stuipen op het lijf joeg. Sindsdien wordt het reilen en zeilen van de economie met argusogen gevolgd. En dat geldt a fortiori Thaksin Shinawatra, een tycoon, of Thaicoon zoals de kranten grappen, met een geschat vermogen van twee miljard dollar. Hij schopte het eind januari tot premier.

Zoals nagenoeg alle Thaise politici betaalde hij zich scheel aan stemmen. Maar Thaksin had meer dan alleen geld. Hij deed een simpele belofte. Als het volk hem tot premier zou kiezen beloofde hij Thailand te leiden als ware hij de chief executive officer van het land. Dat sloeg aan, want als CEO van de telecom-firma Shinawatra vergaarde Thaksin een fortuin. Hij won de verkiezingen overweldigend en zijn inderhaast geformeerde partij heeft in het parlement een absolute meerderheid.

Het zou nu héél snel héél véél beter gaan met de Thaise economie, dachten de kiezers. Dat viel tegen. De export naar de twee belangrijkste handelspartners, de Verenigde Staten en Japan, loopt in hoog tempo terug. De lokale munt, de baht, is zwak. Investeerders kijken de kat uit de boom.

Zoals opeens iedereen in Nederland tijdens WK's en EK's voetbal opvattingen heeft over de juiste opstelling van het Nederlandse elftal, zo wisten zeer velen in Thailand een antwoord te geven op de vraag `Hoe geven we de economie een stevige impuls?'

Er ontstonden twee stromingen: één die de kaarten zette op een renteverlaging en de andere die meende dat een renteverhoging de tijden van vóór 1997 konden doen herleven. De stromingen kregen een gezicht. Thaksin stond pal voor een renteverhoging, omdat hij meent dat een lage rente leidt tot kapitaalvlucht. Met een hoge rente nemen volgens de premier daarentegen de bestedingen toe en dat is wat Thailand nodig heeft.

De vooral door IMF en buitenlandse investeerders gerespecteerde en gesteunde gouverneur van de centrale bank, Chatumongkol Sonakul, zwoer juist bij een lage rente. Die is volgens hem cruciaal voor het herstel van de Thaise economie. Want de buitenlandse schulden waaronder de economie gebukt gaat kunnen volgen Chatumongkol het beste terugbetaald als de rente laag blijft.

De bankpresident gaf geen krimp en Thaksin deed wat hij vindt dat een CEO moet doen. Hij ontsloeg Chatumongkol, die meende een onafhankelijke instelling te leiden. De premier plaatste een zetbaas op diens stoel en deze Thaksin-volgeling laat de rente nu vrij zweven.

Het was vorige week in Thailand alsof Wim Kok eerst Wellink ontsloeg en daarna uit was op de scalp van Doctors van Leeuwen, want ook de man die het Thaise equivalent van de Stichting Toezicht Effectenverkeer leidt, Prasarn Trairatvorakul, dreigt ontslagen te worden.

Ook loopt de termijn af van de president van de Thaise effectenbeurs, Vicharat Vichitvadakan, en Thaksin is naar verluidt naarstig op zoek naar vrienden die de twee plekken kunnen vullen.

Volgens analisten die anoniem willen blijven heeft Thaksin slechts één doel voor ogen met het politiseren van deze functies: hij wil minister-president blijven. Tegen Thaksin loopt een rechtszaak bij het Thaise Constitutionele Hof. Veertien rechters gaan in juli of augustus beslissen of de premier zich schuldig heeft gemaakt aan corruptie en valse aangifte van bezittingen. Zo ja, dan is het afgelopen met de politieke carrière van Thaksin.

De toezichthouder van de beurs onder leiding van Prasarn Trairatvorakul onderzoekt een deel van de beschuldiging en dat zou de reden zijn waarom de premier van Prasarn af wil. Met aanhangers op sleutelposten, zo stellen analisten, meent Thaksin een verbanning uit de politiek te kunnen voorkomen.

De steun van een groot deel van de Thaise bevolking heeft hij al. Zij geloven dat voor Thaksin parlementaire onschendbaarheid geldt. Maar daarvan wil de premier zelf niets weten. ,,Dan lijkt het alsof ik schuldig ben en dat ben ik niet.''