Nederlandse abortusboot vaart uit

Volgende week moet de zogeheten abortusboot, een Nederlands initiatief, aanmeren in Dublin.

Women on waves heet het project officieel, maar de officieuze naam, `abortusboot', ligt nog net even iets gemakkelijker in het gehoor. De abortusboot vertrekt volgende week maandag vanuit een nog onbekende Nederlandse haven met als bestemming Dublin, Ierland. Daar kunnen Ierse vrouwen aan boord gaan die ongewenst zwanger zijn en een abortus willen. In Ierland is dat verboden. Maar aan boord van het schip geldt de Nederlandse wet. Tenminste, zodra de boot zich weer buiten de territiorale wateren bevindt.

De Nederlandse initiatiefnemers zijn zich bewust van de internationale publiciteitsstorm die ze vermoedelijk zullen veroorzaken. De redacties van CNN en de New York Times hebben – indachtig de nieuwe Nederlandse euthanasiewet en het homohuwelijk – al belangstelling getoond voor de jongste uiting van `Nederland gidsland'. ,,We zullen wel het verwijt krijgen dat we ons mengen in een interne Ierse aangelegenheid'', zegt Joke van Kampen, woordvoerster van Women on Waves. Ze legt uit waarom deze niettemin moet varen: ,,Jaarlijks overlijden wereldwijd ongeveer 80.000 vrouwen aan de gevolgen van een illegale abortus. Het is gewoon een mensenrecht voor vrouwen om zelf te beslissen of ze, legaal, abortus willen.''

Women on Waves is het geesteskind van Rebecca Gomperts, een Nederlandse abortusarts die eerder als scheepsarts werkte op het Greenpeace-schip Rainbow Warrior. Toen Gomperts twee jaar geleden met haar plan naar buiten trad, kreeg zij steun van minister Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking). Mogelijk zal de boot in de toekomst naar landen buiten de Europese Unie varen. De bemanning bestaat, naast Gomperts en Van Kampen, uit gynaecologe Gunilla Kleiverda, een verpleegkundige, een kapitein, een stuurman en een kok.

De reis is mede voorbereid door een Ierse zusterorganisatie van Women on Waves. Die heeft in cafés kaartjes verspreid met daarop een telefoonnummer dat zwangere vrouwen kunnen bellen. Van Kampen: ,,Er is veel belangstelling, maar het is moeilijk te zeggen hoeveel reacties serieus zijn. Vermoedelijk zitten er ook wat journalisten tussen.''

Als het schip volgende week heeft aangelegd in de haven van Dublin, zullen aan boord activiteiten plaatsvinden variërend van ,,een filmfestivalletje'' tot het verstrekken van anticonceptiemiddelen en morning after-pillen. Hopelijk, zegt Van Kampen, zullen er niet zo veel mensen op de boot zijn dat de vrouwen die een abortus willen worden gehinderd door camera's.

De abortussen zullen worden uitgevoerd door middel van de abortuspil, RU 486. Die wordt in Nederland nog niet gebruikt, maar in andere Westerse landen wel. Om problemen met de Ierse autoriteiten te vermijden zal het schip tijdens de abortusprocedure de haven uitvaren en de territoriale wateren van Ierland verlaten.

Vandaag of morgen wordt besloten uit welke haven de abortusboot vertrekt. De artsen zullen hun werkzaamheden verrichten in een container die is ontworpen door de Rotterdamse kunstenaar Joep van Lieshout. Met de reis is volgens Van Kampen een bedrag van ,,enkele tonnen'' gemoeid.