Nieuwe president wacht titanenarbeid

Dat Peru in democratische verkiezingen een president heeft gekozen, mag een prestatie van formaat heten. Maar de prestaties die nu van hem worden verwacht, zijn zo mogelijk nog groter.

De reactie van veel Peruanen op de verkiezing van Alejandro Toledo tot nieuwe president is nauwelijks uitbundig te noemen. In de hoofdstad Lima luisterde weliswaar een grote menigte aanhangers naar de toespraak waarmee Toledo zijn overwinning opeiste, maar de gezichten op het plein stonden stroef.

Toch waren het voor Peruaanse begrippen uitermate ordentelijk verlopen verkiezingen. De Amerikaanse oud-minister van Buitenlandse Zaken Albright, die als waarnemer aanwezig was, sprak van een ,,waarlijk historische gebeurtenis'' en dat was het ook in het licht van de recente geschiedenis van Peru. Het is nog maar een jaar geleden dat Alberto Fujimori voor de derde achtereenvolgende keer president werd, na verkiezingen die volgens alle waarnemersorganisaties geheel doorgestoken kaart waren. Uiteindelijk vluchtte Fujimori temidden van schandalen naar Japan.

Het was dankzij de vasthoudendheid en durf van de medewerkers van de onafhankelijke waarnemersorganisatie Transparencia dat de onjuistheden tijdens de verkiezingen van vorig jaar aan de kaak werden gesteld. En dankzij het werk van Transparencia ook deze keer moeten de Peruaanse verkiezingen van afgelopen zondag tot 's werelds best gecontroleerde behoren.

Peru heeft de test van de verkiezingen goed doorstaan, maar de nieuwe president staat een `titanenarbeid' te wachten, zoals de kwaliteitskrant El Comercio gisteren in een hoofdredactioneel commentaar concludeerde.

,,Het team van technocraten van alle rassen'', zoals Toledo's partij Perú Posible zelf de regeringsploeg aanduidt, moet Toledo's voornaamste verkiezingsleuze uitvoeren: méér werk. Toledo staat verder voor de taak om de corruptie binnen het staatsapparaat uit te bannen. Die kwam vorig jaar aan het licht met het uitlekken van de zogenoemde Vladi video's, waarop te zien was hoe de chef van de inlichtingendienst Vladimiro Montesinos congresleden, rechters en mediamagnaten omkocht. De regering van Toledo moet in dit kader serieus werk maken van de vervolging van de voortvluchtige president Fujimori en de onvindbare Montesinos.

Hiermee hangen het herstel van de mensenrechten en de vervolging en berechting van leden van de legertop samen. Dat kan alleen als de rechterlijke macht, die in het verleden op Fujimori's loonlijst stond, weer wordt gereanimeerd en zijn werk gaat doen. Een andere operatie die op Toledo's agenda staat, is het ondergeschikt maken van de nog steeds oppermachtige gewapende strijdkrachten en de nationale politie aan het civiele gezag.

Het lijstje van taken die Toledo te wachten staan kan moeiteloos worden uitgebreid: het op transparante wijze uitoefenen van de macht, het garanderen van de politieke stabiliteit, het herstellen van het vertrouwen van internationale financiële wereld in de Peruaanse economie, het bevorderen van een publieke moraal in het hele land, het succesvol doorvoeren van decentralisatie – om maar een greep te doen uit de lijst van onderwerpen die El Comercio gisteren presenteerde.

En dat alles in een politieke omgeving die verre van vriendschappelijk is: in het in april nieuwgekozen congres heeft zijn partij Peru Posible slechts 45 van de 120 zetels. Behalve verdeeld is het congres ook onervaren. Volgens een onderzoek van Transparencia zijn 74 van de 120 congresleden voor de eerste keer gekozen. In zijn overwinningstoespraak beloofde Toledo samenwerking met alle andere partijen en dat was geen loos gebaar: het zal voor zijn presidentschap cruciaal zijn.