Meneer met helm

Het komt vaak voor dat ik geen idee heb waar ik naar zit te kijken. Een meneer in lang wit kleed en haastig aangeschoten tweedcolbert krijgt op een podium van een dito geklede meneer een helm met een lange witte pluim op het hoofd. Dan zien we hem met helm en al in een koets achter zes paarden door de straten rijden – eenzaam, door niemand toegewuifd. Dat is dus de nieuwe koning van Nepal. Je gelooft het niet. Maar inderdaad, op de kroning volgen camerashots van rellen van niet-gelovers.

Rellen zijn bekend terrein voor het avondnieuws, want die doen zich elke dag wel ergens voor. Gepantserde politieauto's. Een zenuwachtige fietser wordt door de politie tegen de grond getrokken en hard geslagen. Geen idee wat daar gebeurd is. Iets met de kroonprins die van zijn ouders niet mocht trouwen. Het complete verhaal zal op zich laten wachten en dat gebeurt vaker bij een onbekende uithoek van de wereld. Nergens een verklarende drs Clavan te bekennen. Hoewel, ik ken een goeie die tevens consul is van Nepal.

Wat het Journaal in alle uitzendingen in één commentaarzin had kunnen herhalen: is die meneer met de helm echt helemaal de baas van Nepal of bestaat er ook nog zoiets als een parlement of een raad van wijzen? Dat antwoord is te vinden in de Encyclopedia Brittannica, nog geen 200 gulden per cd-rom. Ik zag slechts de Nepalese ambassadeur in de eerste uitzending zeggen dat het volk van de koning in 1990 een stem had gekregen. Hoe dan?

Te vaak laat de omroep de kijker zelf maar zoeken. Documentaires bestaan uit reeksen meningen en gevoelens van mensen die het zelf hebben meegemaakt maar de maker durft zelf niet te schiften, want dan zou het filmpje te gauw afgelopen zijn. Een documentaire hoort lang te duren, zodat voor een paar gulden flink wat zendtijd kan worden weggewerkt.

Documentaires van jongerenomroep BNN proberen wel duidelijkheid te scheppen door achtergrondcommentaar, in dit geval van Jeroen Pauw, die een eigen productiebedrijf heeft. Jongeren wensen informatie en in die zin ben ik ook jongere. Wacht maar, iets wat vroeger vanzelfsprekend was en bij buitenlandse televisie nog steeds vanzelfsprekend is, wordt hier ook weer een trend. Helaas ontbreekt het bij BNN aan goede achtergrondresearch.

Afgelopen zondag een interessant onderwerp over de Surinaamse creoolse man die ,,nooit genoeg heeft aan één vrouw en vaak ook niet aan twee''. Creoolse mannen kwamen aan het woord en creoolse vrouwen die meestal hun kinderen in hun eentje met hulp van familie moesten opvoeden. Vrouwen die zeggen ,,mijn diploma is mijn eerste man'', omdat ze erbij voorbaat van uitgaan dat de echte man wel weer uit het zicht zal verdwijnen. Een creoolse familietherapeute vertelt uit de praktijk.

Creoolse mannen schijnen zich nu aan de Nederlandse cultuur aan te passen en monogaam te worden, zich meer te bemoeien met de kinderen. Ze lopen zelfs achter kinderwagens. Allemaal aardige feiten maar de historische verklaring schoot tekort. Mannelijk zwerfgedrag werd geweten aan de slavernij die weliswaar 137 jaar geleden in Suriname is afgeschaft, maar diepe sporen heeft nagelaten. Slavenhouders verscheurden gezinnen.

Maar hoe zat het dan met het tijdperk vóór de slavernij, in Afrika? In het niet-moslimdeel van Afrika bestaat ook een niet-monogaam familiepatroon. Juist in Afrika eist aids de meeste slachtoffers. De cultuur van Surinaamse creolen is wetenschappelijk bestudeerd omdat naar het oerwoud gevluchte slaven er een traditionele levensstijl op nahielden die je zelfs in Afrika niet meer vindt.

Al die gefilmde impressies doen mij verlangen naar een grondige, historische serie over Suriname. Zo moeilijk moet dat niet zijn. Dagelijks epateren quiz-kandidaten de kijker met de meest onverwachte feiten. Ze weten ook vast meer over de regeringsvorm van Nepal dan het Journaal. Die desinteresse verbaast me, juist in het informatietijdperk, waar alles binnen vingertopbereik zou liggen.