Maximaatjes

De kans dat Máxima nog oprecht culinair eerbetoon gaat ondervinden is minimaal. Als merknaam is ze al lang geclaimd door de handigste jongens van de vrije markt. Er zal bij de behandeling van de toestemmingswet wel niets meer aan te doen zijn, maar misschien kan Melkert die de gastronomie zo'n goed hart toedraagt, toch nog een motietje bedenken.

Is het niet heel goed voorstelbaar en zelfs roerend dat een jonge kok bij het zien van Máxima met een geelgestrikte schop, Máxima bij een draaiende molen of Máxima met een onwillige hoed een recept in zich voelt opwellen, dat hij opeens de spirituele kracht ervaart tot de creatie van een subliem gerecht? Verreweg de meeste koks zijn tenslotte ook maar gewone, echte mannen. En is het niet meer dan logisch en rechtvaardig dat zo'n kok zijn schepping opdraagt aan de vrouw die hem de inspiratie bracht?

Er is een prachtige internationale traditie van koks die hun mooiste gerechten in respect opdragen aan machtige dan wel bewonderenswaardige of hartveroverende vrouwen. Veel koninginnen kregen culinaire hulde. Zelfs Mary Tudor werd ruim drieënhalve eeuw na haar overlijden toch nog bedacht met de cocktail Bloody Mary. Koningin Sophie-Charlotte kreeg zoeter eer. Zij gaf haar naam aan de nog steeds vermaarde wijze van presenteren van bijvoorbeeld ijs of pudding met een afzetting van lange vingers. Alexandra, die Edward VII als koningin terzijde stond, leeft voort in een gegratineerd gerecht met onder meer schijfjes truffel en een garnituur van aspergepunten. De eerste koningin van Italië, Margherita, kreeg een pizza met tomaat, mozzarella en basilicum, de kleuren van de nationale vlag, naar haar vernoemd. Marcel Grauls noemt in zijn informatieve en onderhoudende boekje `Weet wie je eet' vele andere hooggeplaatsten aan wie een gerecht is opgedragen. En dan staat onze eigen Wilhelmina er nog niet eens in. Voor haar concipieerde de beroemde Franse chef Escoffier de Fraises Wilhelmine, een gerecht met aardbeien, poedersuiker, sinaasappelsap en kirsch begeleid door crème chantilly met vanille. Het recept staat in de Nederlandse uitgave van zijn kookboek van de klassieke keuken op pagina 904 tussen de Fraises Sarah Bernhardt en de Fraises Zelma Kuntz. En ook de huidige Britse koningin ontbreekt. Kreeg zij niet een pruim, de Reine Elizabeth, opgedragen?

Het is op dit moment van pril geluk wat ongepast om te vermelden, maar de koninklijke maîtresses en bijslapen konden doorgaans op meer culinair eerbetoon rekenen dan de wettelijke echtgenotes. Zoals de fameuze Madame de Pompadour en haar opvolgster, Jeanne du Barry. De eerste kreeg zoveel gerechten opgedragen dat er een overdadige spijskaart van een restaurant mee te vullen is. De tweede maakte bloemkool populair aan het hof. Dubarrysoep is een bloemkoolsoep en `à la Dubarry' betekent met een garnituur van bloemkool. Desondanks stierf ze onder de guillotine.

Buiten de hofkringen ondervonden vooral toneelspeelsters en operazangeressen het genoegen van een culinaire vernoeming. Zangeres Nellie Melba is met vele gerechten geëerd. De toast en de pêche zijn nog steeds beroemd. Al wordt het recept al bijna honderd jaar verkeerd uitgevoerd. Zo leeft Nellie voort als een blikperzik, terwijl het een gepocheerde verse moet wezen.

De operazangeres had het misbruik van haar naam wel goed aangepakt. Melba had er een patent op genomen. En dat is precies wat Máxima ook had moeten doen. Nu is het vast in handen van de visverwerkende industrie die feestharingen op de markt brengt onder de naam Maximaatjes. Vooruit, dat kan nog, `Hollandse Nieuwe' is in dit geval een niet helemaal onterechte associatie. Voor de koekjesfabrikant die met Maxima-karonen op de markt meent te kunnen komen geldt echter geen pardon, net als voor de bedenkers van de Maximarshmellow, de Maximargarine, de Maximars en de MaxiMac. Intussen zit een mooi culinair eerbetoon van een simpele kok er niet meer in. Een bevlogen pizzabakker die zich tot de Pizza Maxima laat inspireren, loopt grote kans op een geregistreerd gebruik van de naam door zo'n handige, vrije jongen te stuiten.

Maar misschien kan Melkert er toch nog wat aan doen. Desnoods bedenkt hij zelf een variant op zijn inmiddels befaamde recept voor coquilles. Iets met gekonfijte wortel en sinaasappelsaus? Hij is nog geen premier, maar wel kok.