Gevreesde veteraan

Hitler is dood. De gevreesde leider van de Zimbabweaanse oorlogsveteranen, Chenjerai Hitler Hunzvi, is gisteren overleden. Hunzvi (51), parlementslid voor de partij van president Mugabe, leidde sinds vorig jaar de terreurcampagne tegen blanke boeren en de oppositie. Hij is de derde vertrouweling die Mugabe de afgelopen zes weken is ontvallen. In de straten van Harare, waar Hunzvi een gehaat man was, werd zijn dood verwelkomd. Taxichauffeurs claxonneerden uitbundig. Volgens een officiële verklaring stierf Hunzvi aan malaria, maar algemeen wordt aangenomen dat hij aan aids leed een kwart van de Zimbabweanen is besmet met het aids-virus.

Hunzvi kreeg bij zijn geboorte de doopnaam Hitler. Zijn vader vertelde deze krant vorig jaar dat hij zijn zoon de naam van een `sterke historische persoonlijkheid' wilde geven, zoals dat in Zimbabwe gebruikelijk is. Zo kan men Stalin tegenkomen, Saddam of Mandela. ,,(Adolf) Hitler durfde het aan te wapens op te nemen tegen de Engelsen'', aldus Hunzvi senior, en dat was wat hij ook van zijn zoon Hitler verwachtte: verzet tegen de Britse kolonialen in het toenmalige Rhodesië. Hunzvi, een in Polen opgeleide arts, ging later prat op zijn naam. ,,Ik ben een zwarte Hitler'', zei hij eens. Zijn beoogde slachtoffers waren de blanken en kritische zwarten.

Hitler Hunzvi was een omstreden figuur, die het niet zo nauw nam met de regels en de boekhouding. Hij zat vorig jaar nog enige tijd vast op verdenking van fraude. Ook zijn betrokkenheid bij de guerrillastrijd tegen het blanke minderheidsbewind van Ian Smith in de jaren zeventig is altijd onderwerp van twijfel geweest, maar Hunzvi slaagde er niettemin in zich op te werpen als leider van de veteranen uit die oorlog. In 1997 haalde hij de regering over een vorstelijk pensioen uit te betalen aan de 50.000 leden van zijn veteranenorganisatie. Volgens velen heeft die zet de economie aan het wankelen gebracht.

Vorig jaar steeg de bekendheid van Hunzvi door de grootscheepse aanval, onder zijn leiding, op boerderijen in blank eigendom. Blanke boeren werden met geweld van hun land gezet en zwarte arbeiders in elkaar geslagen. Aanhangers van Hunzvi belaagden ruim 3000 boerderijen, zo'n 1700 boerderijen zijn sindsdien permanent bezet. Later breidde de terreur van de oorlogsveteranen zich uit naar plattelandsbedrijven die ervan verdacht werden de oppositie te steunen.

Het geweld heeft inmiddels de steden bereikt. Honderden bedrijven kregen de afgelopen maanden te maken met de bendes van Hunzvi die uit naam van het `oplossen van arbeidsconflicten' overgingen tot afpersing en intimidatie. President Mugabe heeft de oorlogsveteranen van het begin af aan gesteund. In de nietsontziende Hitler Hunzvi zag hij een belangrijke bondgenoot. Bij de parlementsverkiezingen vorig jaar bevorderde Mugabe hem tot kandidaat voor de regeringspartij ZANU-PF. Hunzvi won in zijn district na een grootscheepse intimidatiecampagne.

Mugabe omschreef Hunzvi gisteren als een ,,sleutelfiguur in de huidige bevrijdingsoorlog van Zimbabwe'', waarmee de president de landonteigeningen bedoelde. Voor de president en zijn partij is het verlies van Hunzvi, zo kort op de dood van de ministers Border Gezi (30 april) en Moven Mahachi (26 mei) een enorme slag.