`Burgeroorlog' om Hollandse klant

Hamburgerketen Burger King wil Nederland veroveren. De hamburgerstrijd met marktleider McDonald's gaat om smaak versus concept.

Op de Amsterdamse Nieuwendijk zijn Burger King en McDonald's elkaars buren. Maar wie trek heeft in een snelle snack loopt nooit `zomaar' bij een van de twee naar binnen. Vraag het aan de klanten van Burger King. Waarom bent u niet bij McDonald's binnen gestapt? Vrijwel allemaal zeggen ze: de hamburger hier smaakt beter. ,,Bij McDonald's smaakt het nog meer naar plastic'', zegt beursmedewerker Willem Muijderman die hier een paar keer per week luncht. ,,Bij McDonald's is het allemaal lucht wat je zit te happen'', zegt een Hitachi-medewerker uit Tiel. ,,Hier proef je echt vlees.''

En waarom zijn de klanten van McDonald's niet bij BurgerKing binnengelopen? De antwoorden zijn diverser. ,,BurgerKing heeft geen visburgers'', zegt een Canadese toeriste. ,,We komen voor de McFlurry'', zegt een groepje Duitse studenten die hun bekertjes softijs met mini M&M's oplepelen. ,,Mijn kleinzoon wil per se naar McDonald's'', zegt een blonde oma in een hardrose-pak. ,,Het gaat om die prulletjes die ze bij het kindermenu krijgen.'' Volgens een administratief medewerkster uit Diemen moet een hamburger er ook een beetje netjes uitzien: ,,Bij Burger King steekt en drupt alles er zo uit.'' En het oudere echtpaar Frederiks uit Duiven zegt van achter koffie en appelgebak: ,,We zijn het hier gewend hè?''.

Dat zeggen de klanten. Wat vinden de directeuren? Een hamburger krijgt de directeur die hij verdient, zo lijkt het wel. Vice-president van Burger King A. Lacroix spreekt met zijn buik. Als hij de Whopper beschrijft, kun je die bijna proeven. ,,Onze Whopper'', zegt Lacroix, en zijn handen omklemmen een denkbeeldige hamburger, ,,komt het meest in de buurt van wat je thuis op de barbecue maakt. Sappig en met een echte grill-smaak''. Uit onafhankelijk blind-taste-tests blijkt volgens Lacroix dat 54 procent van de hamburgereters de Whopper smakelijker vindt dan de BigMac. De klanten van Burger King, zegt Lacroix, zijn ,,liefhebbers van goed eten.'' ,,Fastfood hoort bij een dynamische levenswijze. Onze klanten zijn moderne mensen. Ze willen op een zo snel mogelijke manier de beste hamburger.''

Directeur Marketing Oomens van McDonald's spreekt met zijn hoofd. Hij beschrijft de BigMac als ,,een topproduct in een uniek concept.'' Voor hem is niet de smaak het belangrijkste maar de vier basisregels van McDonald's: kwaliteit, service, kraakhelderheid en waar-voor-je-geld. De klanten van McDonalds, meent Oomens, weten die heilige vier-eenheid te waarderen. ,,Wij zijn wereldwijd het grootste familierestaurant.'' De reclames van McDonalds zijn ook erg op families gericht. De gouden M langs de snelweg doet menig kind op de achterbank in de zeurstand schieten.

Dertig jaar geleden bracht McDonald's de hamburgercultuur naar Nederland. Het was even wennen: eten met de handen en drinken door een rietje. Maar inmiddels is een bezoek aan de hamburgergigant even gewoon als drop kopen bij de Etos. Burger King wil zich nu ook nadrukkelijk in Nederland (en in heel Europa) op de kaart zetten. Tot voor kort was de Burger King-formule in Nederland uitbesteed aan de firma Transautex in Rotterdam. Onlangs maakte Burger King bekend dat ze alle restaurants van Transautex heeft overgenomen. Ook het aandeel van 50 procent van Transautex in de restaurants op de NS-stations is nu in handen van Burger King zelf. Binnen drie jaar wil Burger King in Nederland (huidige omzet: 50 miljoen gulden) nog dertig zaken openen. Een groot deel daarvan zal op NS-stations komen en langs de snelweg.

Ook McDonald's (omzet nu: een miljard gulden) breidt haar ruim 200 vestigingen in Nederland de komende drie jaar uit, met zo'n 45 zaken. Ook dat zullen voor een groot deel McDrives zijn. Boven de snelweg zullen steeds meer `gouden bogen' van McDonald's uittorenen. Volgens McDonald's-directeur P. Pierrot is het geen probleem om voor deze hoge verwijsmasten een vergunning te verkrijgen. ,,Gemeentes zien ook wel in dat zo'n verwijsmast bijdraagt aan de verkeersveiligheid. Automobilisten kunnen dan op tijd anticiperen op de afslag.'' Al kreeg Burger King weer geen vergunning voor een verwijspaal bij de A4 in Eindhoven. Maar daar ging het om grond van Rijkswaterstaat en daar stellen ze zich volgens een woordvoerder op het standpunt ,,dat recamezuilen ten koste gaan van de verkeersveiligheid''. Maar als een restaurant op een parkeerplaats van Rijkswaterstaat is gevestigd mag het logo weer wel op het blauwe verwijsbord langs de weg.

Intussen in de McDonald's op de Nieuwendijk beschrijven vier Zwitserse jongens uit Basel de smaak van een BigMac. ,,Best een klef broodje'', zegt de een. ,,Smaakt een beetje naar papier'', zegt de ander. ,,Het vlees is ook best wel droog'', vindt de derde. ,,Eigenlijk is een Whopper veel lekkerder'', besluit de vierde. Maar ze blijven McDonald's bezoeken. ,,In Basel hebben we geen Burger King. Sommmige tradities moet je niet verbreken.''