Wijs, wijzer, afgewezen

Dit was de week van de wijze mannen. M/v.

De commissie Wijffels over de toekomst van de boeren, de commissie Donner over de toekomst van de WAO, de commissie Peeters over het toekomstige NS-rooster, de Nederlandsche Bank over de toekomst van de economie en de toekomstige Koning over de toekomst van internet voor de gewone man.

Is het toeval, of stijgt de vraag naar wijze mannen die conflictstof kanaliseren en objectiveren, opdat de besluitvorming van scherpe kantjes wordt ontdaan en knopen worden doorgehakt? Bloeit deze markt dankzij groeiende (maatschappelijke) tegenstellingen of zijn de beslissers gewoon besluitelozer?

Nederland is gek op wijze mannen, ook onder paars (primaat van de politiek) bewind. Wat zou de consensus-economie zijn zonder de SER, die straks ook weer zijn licht mag laten schijnen over het rapport-Donner?

Wat zou het bedrijfsleven zijn zonder de wijze mannen die daar de raden van commissarissen bevolken? Hun aanzienlijke macht is geregeld, maar of en hoe zij verantwoording willen afleggen, mogen zij zelf beslissen. De wetgeving over ondernemingsbestuur en commissarismacht is, hoe kan het anders, de uitwerking van een advies van een commissie van wijze mannen.

Hoe vielen de wijze mannen deze week bij politiek en samenleving? Minister Brinkhorst wil Wijffels' rapport rap uitvoeren. De conclusie van Peeters leidden niet tot een nieuwe staking bij de NS.

Maar de commissie Donner kreeg een vernietigend commentaar. De grote fracties spraken waardering uit voor de analyse in het rapport. Dat is meestal de positief getoonzette opmaat tot hoekse en kabeljauwse twisten over de concrete aanbevelingen.

Het bedrijfsleven heeft niet zoveel op met adviezen van wijze mannen, ook niet als het zelf een bijdrage heeft geleverd. Bijna iedereen vond dat de commissie Peters in 1997 een puik rapport had afgeleverd over effectiever ondernemingsbestuur en ruimere verantwoording tegenover de aandeelhouders. En Peters' 40 aanbevelingen gingen de managers uitvoeren, behalve die adviezen die aandeelhoudersinvloed dichterbij brachten.

Een unaniem advies van de SER, uit december, over hetzelfde onderwerp dreigt eenzelfde lot. Grote concerns als Ahold en Getronics weten niet hoe snel zij hun statuten moeten wijzigen om bijvoorbeeld meer invloed van beleggers en werknemers op de benoeming van hun eigen wijze commissarissen buiten de deur te houden.