Oude mannen maken biotech

De oprichters van de Nederlandse biotechnologiebedrijven zijn oud. En alleen degenen met een reputatie, komen aan veel durfkapitaal.

Biotechnoloog dr. Tim Kievits is het prototype van de startende ondernemer. Enthousiast, succesvol. En 42 jaar oud. ,,In onze sector beginnen ze op late leeftijd'', zei Kievits deze week bij de officiële opening van zijn bedrijf PamGene, dat in het Groot Ziekengasthuis in Den Bosch is gevestigd. In de biotechnologie is de beginnende ondernemer gemiddeld 43 jaar. Zeven jaar ouder dan de doorsnee zelfstandige. ,,De starters in de biotech zijn oude mannen'', zei dr. Nettie Buitelaar tijdens de opening van PamGene. Buitelaar werkt bij BioPartner, een organisatie die vorig jaar werd opgericht nadat minister Jorritsma (Economische Zaken) had besloten de biotech-industrie in Nederland te stimuleren met 100 miljoen gulden. BioPartner verdeelt dat geld onder veelbelovende, startende ondernemers.

Uit een inventarisatie van BioPartner blijkt dat er de afgelopen tien jaar in Nederland 75 biotech-bedrijven zijn opgericht. In 2004 moeten er 75 bij zijn gekomen. Die toename zal vooral van oudere promovendi en professoren moeten komen. ,,Want geldschieters nemen je in deze sector pas serieus als je naam hebt gemaakt. En dat kost vaak jaren'', zegt Buitelaar.

Van de biotech-starters blijkt 93 procent een hogere opleiding (universiteit of hbo) te hebben gevolgd. Ruim de helft daarvan is gepromoveerd, een vijfde heeft een aanstelling als professor. Van alle Nederlandse ondernemers heeft slechts 29 procent een hogere opleiding genoten. Buitelaar: ,,In de informatietechnologie heeft een starter vaak al genoeg aan een idee en een stopcontact. Je hebt er bij die niet eens twintig zijn.''

Kievits weet hoe belangrijk reputatie is. Begin dit jaar klopte hij voor het eerst met zijn businessplan aan bij geldschieters. Zelf was hij razend enthousiast over zijn uitvinding, een nieuwe variant op de zogeheten micro-array technologie. Daarmee is het mogelijk om snel en nauwkeurig te onderzoeken welke genen bijvoorbeeld in normaal en ziek weefsel actief zijn. Op basis van het verschil zijn geneesmiddelen tegen `ziekmakende' genen te ontwikkelen. Maar de geldschieters wezen Kievits de deur. Pas bij zijn derde poging kreeg hij iemand geïnteresseerd. ,,Ze hebben in het wereldje nagevraagd of ik wat voorstelde. De technologie hebben ze door talloze deskundigen laten beoordelen.'' Inmiddels heeft Kievits 7 miljoen euro aan durfkapitaal verzameld.

Marc Wegter van het Amsterdamse beleggingsfonds Life Sciences Partners erkent dat zijn bedrijf pas durfkapitaal verstrekt na een strenge selectie. ,,Een starter moet een goede track record hebben.'' Daarnaast zijn het business-plan en de patentpositie belangrijk.

Ook chemicus prof.dr. Hubertus Irth (41) erkent dat voor een beginnend ondernemer een goede staat van dienst essentieel is. Irth, hoogleraar aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, richtte drie jaar geleden het bedrijf Screentec op, samen met collega's van de Universiteit Leiden. Irth ontwikkelde een techniek waarmee hij menselijke weefsels kan screenen op moleculen die de functie van eiwitten beïnvloeden - veel ziektes ontstaan omdat eiwitten in lichaamscellen niet goed worden gereguleerd. Een jaar na de oprichting sloot Screentec al een contract voor 2,3 miljoen euro af met het Duitse farmacie- en chemieconcern Bayer. En deze week ontving het bedrijf 6,5 miljoen euro aan durfkapitaal, verstrekt door drie investeerders waaronder Life Sciences Partners.

Irth vindt zich niet te oud om een bedrijf te beginnen. Integendeel. Als hij zijn plan vijf jaar eerder had willen verwezenlijken dan was hem dat waarschijnlijk niet gelukt. ,,Ik had toen nog te weinig ervaring.'' Kievits van PamGene beweert hetzelfde. Volgens Irth is het zelfs zo dat een assistent-in-opleiding geen biotech-bedrijf kan opzetten dat wereldwijd succes heeft. ,,Daarvoor hebt je in het begin tientallen miljoenen guldens nodig en die krijg je niet als je geen naam hebt.''