DOLFIJNEN KUNNEN BEGRIJPEN WAAR EEN MENS NAAR WIJST

Dolfijnen kunnen ook zonder voorafgaande training begrijpen dat een mens iets aanwijst als hij ergens met zijn vinger naar wijst of er strak naar kijkt. Dit blijkt uit een experiment met zes dolfijnen (Tuimelaars, Tursiops truncatus) in een dolfinarium in Durban, Zuid-Afrika. De dieren waren wel getraind om op een handgebaar van de trainer objecten uit het water op te vissen of andere kunstjes te vertonen, maar wijzen of staren behoorde niet tot het gebarenrepertoire.

De dolfijnen hebben geen speciale eigen trainer, maar reageren op alle trainers. Bij de eerste twaalf keer dat een van de trainers wees op een object dat vlakbij de dolfijn in het water lag, raakten drie van de zes dolfijnen het object vaker aan dan op grond van het toeval mocht worden verwacht (elf van de twaalf keer). `Correcte' antwoorden werden beloond met een visje en positieve woorden van de trainer, zodat er wel geleidelijk aan een trainingssituatie ontstond. Twee van de zes presteerden meer dan toevallig op de `staartest' (tien of elf van de twaalf keer). Als de dolfijnen daarentegen door de trainer hetzelfde object werd getoond als naast de dieren in het water lag (een deksel of een emmer) reageerden ze minder goed. Pas na meer dan twaalf pogingen reageerden uiteindelijk twee dolfijnen beter dan op grond van het toeval verwacht mocht worden. (Journal of Comparative Psychology, maart 2001).

Al eerder was bekend dat sommige primaten een wijzende vinger dicht bij een verborgen object kunnen begrijpen, maar met wijzen op grotere afstand hebben ze meer moeite. Alleen van twee chimpansees en een orang-oetan is bekend dat ze dat spontaan begrepen. Interessant genoeg zijn honden wel erg goed in het onmiddellijk begrijpen van een wijzende hand. Starende blikken worden nog minder goed begrepen in de dierenwereld. Alleen dieren die lang in contact hebben gestaan met de mens lijken een blik te kunnen volgen en daar conclusie aan te verbinden, zo schrijft het Brits-Zuid-Afrikaanse onderzoeksteam dat de dolfijnen testte. Mensenkinderen scoren wel goed op dit soort testen.

Net als bij de spiegeltest (herkennen dieren hun eigen spiegelbeeld?) waarvoor onlangs ook een aantal dolfijnen slaagde is er veel discussie over wat de dieren nu eigenlijk begrijpen. Dat dieren het `juiste' gedrag vertonen, betekent nu eenmaal niet dat ze daarbij ook dezelfde gedachten hebben als een mens.