Coach van een land in opbouw

Bij Estland-Nederland zijn vanavond twee Nederlandse bondscoaches betrokken. Naast Louis van Gaal is dat Arno Pijpers (42). De voormalige opleider van de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond (KNVB) moet de Hollandse school overbrengen op het voetbal in Estland.

Iedere keer als Arno Pijpers landgenoten spreekt heeft hij heel wat uit te leggen. De voormalige jeugdtrainer van Feyenoord en de KNVB vertrok in november voor vier jaar naar Estland om daar in dienst te treden als bondscoach én trainer van de grootste club FC Flora Tallinn, tevens het opleidingsinstituut voor het nationale team.

In de kleinste van de drie Baltische staten moet Pijpers een bijdrage leveren aan de opbouw van het land. Want in de optiek van de invloedrijke ideoloog en zakenman van Estland, Aivar Pohlak, heeft voetbal een belangrijke sociale functie, is het onmisbaar als stimulans voor het volk en levert het een grote bijdrage aan het nationale gevoel. Na een spionagereis voor Van Gaal werd Pijpers door Pohlak, die met zijn lange haren, vliegersjack en hoge schoenen oogt als een Hell's Angel, binnengehaald als de man die de aanvallende Nederlandse speelstijl moet projecteren op het voetbal in Estland. Dat Oranje voor de WK-kwalificatie is ingedeeld in dezelfde groep als Estland, was natuurlijk een saillante bijkomstigheid.

Pijpers, gisteren nog in geanimeerd gesprek met Van Gaal, is enthousiast over zijn uitdaging. Maar steeds moet hij tegenover Nederlanders de vooroordelen over zijn nieuwe domicilie uit de weg ruimen. Estland probeert zich sinds de onafhankelijkheid in 1991 razendsnel te ontdoen van de Oost-Europese grauwsluier. De Westerse inbreng is overal zichtbaar. In de hoofdstad Tallinn verrijzen op vele plaatsen moderne gebouwen. Het straatbeeld is allerminst armoedig. De Russische invloeden zijn echter nog volop aanwezig. Op een bevolking van slechts 1.4 miljoen mensen is 28.7 procent immers Russisch, 2.7 procent van Oekraïnse afkomst en 1.5 procent Wit-Russisch. Ongeveer 62 procent bestaat uit etnische Esten. Het land lijkt klein op de kaart, maar is groter dan Zwitserland of Denemarken.

Pijpers kreeg al snel te maken met de erfenis van het verleden. In zijn nationale team kan hij bijna geen spelers van de kampioen FC Levaalia opstellen. Daarin spelen wat oudere voetballers met een Russisch paspoort. Aangezien ze de taal van Estland niet beheersen komen ze niet in aanmerking voor een reisdocument uit dit land.

Pijpers: ,,Daarom werk ik met een ongelooflijk jong team. Vier van de spelers van Jong Estland zitten ook op de bank bij het A-team. Doelman Martin Kaalma komt ook van het elftal onder 21 jaar. Mart Poom, onze eerste keus die ook het doel verdedigt van Derby County, is immers geopereerd aan zijn schouder. We zullen hem missen, want hij is onze belangrijkste speler.''

Pijpers is realistisch over de kwaliteiten van het voetbal in Estland. De Baltische staat kent 15.000 geregistreerde voetballers. In de hoogste afdeling spelen acht clubs. De grootste talenten vertrekken vanaf hun 21ste jaar meestal naar Finland, Denemarken of Noorwegen voor een profloopbaan. Pijpers: ,,Overal ter wereld loopt talent rond. Alleen is het aantal goede voetballers dat doorbreekt op een bevolking van anderhalf miljoen mensen natuurlijk kleiner. Toch vind ik het hier heerlijk werken. Ik hoef geen EK of WK te halen, het gaat om de ontwikkeling. De Esten zijn een gedisciplineerd volk. Ik kan ook rustig een boete eisen aan spelers die te laat komen. De mensen zijn aardig en openhartig. Ze hebben de ambitie om van dit land wat te maken. Alles heeft nog een lik verf nodig. Maar in Estland willen ze af van het Sovjetbeeld. Elke associatie daarmee ervaren ze als pijnlijk.''

Sinds Pijpers in december Tarmo Raatli opvolgde als bondscoach heeft het nationale team zeven keer op rij niet verloren. Maar dat was tegen eveneens kleine voetballanden. Zoals het ook in de WK-kwalificatie zeven punten veroverde tegen Andorra (twee zeges) en Cyprus (gelijkspel). Het Nederlands elftal is de eerste grote tegenstander voor Pijpers en woensdag komt ook Ierland nog op bezoek. ,,We zullen in deze duels ons eigen spel spelen, maar defensiever dan normaal'', blikt hij vooruit.''

Symptomatisch voor de opbouw is de totstandkoming van het nieuwe nationale voetbalstadion. De eerste voetbalaccommodatie van Estland krijgt vijftienduizend zitplaatsen. Voor het duel met Nederland zijn negenduizend kaarten verkocht. De stoeltjes voor de bezoekers werden de afgelopen dagen op het laatste moment gemonteerd. De bouwput voldoet ogenschijnlijk op geen enkele wijze aan de veiligheidseisen. Het veld is zeer onregelmatig en in het nadeel van het Nederlands elftal. Pijpers: ,,Een half jaar geleden was er alleen nog een grasmat. Het heeft me verrast wat ze de afgelopen twee weken in een korte tijd hebben opgebouwd.''