Openheid over exportgaranties Staat

Minister Zalm (Financiën) wil gegevens over grote exportprojecten waarvoor de overheid garant staat in de toekomst openbaar maken. Met dat plan komt hij tegemoet aan de wens van Kamerleden en lobbygroepen die menen dat een publiek debat moet kunnen plaatshebben over de gevolgen van deze grote buitenlandse projecten voor milieu en sociale omstandigheden. Werkgeversorganisatie VNO-NCW is fel tegen het voornemen.

,,Wij denken aan de publicatie van het land waar het project plaatsheeft, de bedrijfsnaam en de omvang van het krediet'', aldus een woordvoerder van het ministerie. Voorbeelden waarover het ministerie in de toekomst details wil publiceren zijn de bouw van dammen, (lucht)havens en energiecentrales waarbij bijvoorbeeld Nederlandse ingenieurs of baggerbedrijven betrokken zijn. In Nederland is NCM marktleider op het gebied van exportverzekeringen. NCM heeft geen onoverkomelijke bezwaren tegen het plan. ,,Als dit is wat de politiek wil dan voeren wij het uit.'' Een woordvoerder van VNO-NCW reageert afwijzend: ,,Wij willen niet dat deze informatie over individuele bedrijven op straat komt te liggen.''

De grotere openheid past in het streven van het kabinet maatschappelijk verantwoord ondernemen in Nederland te stimuleren. In een advies van de Sociaal Economische Raad dat het kabinet recent heeft overgenomen staat dat meer transparantie een belangrijke stimulans kan zijn om ondernemers aan te zetten tot maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Het ministerie dekt de risico's af van grote en langdurige projecten waarvoor een commerciële verzekeraar niet garant wil staan, bijvoorbeeld wegens de politieke risico's. Voorbeelden zijn de mogelijke bouw van een haven in Gaza en de recente aanleg van een luchthaven nabij Hongkong. Volgens NCM komt jaarlijks tussen acht en negen procent van de nieuwe kredieten van deze verzekeraar (501 miljoen euro in het jaar 2000) in aanmerking voor deze regeling.

Tot op heden publiceerde het ministerie over de verzekerde kredieten alleen geaggregeerde gegevens per land en voor enkele brede sectoren. Met de grotere openheid sluit Nederland zich aan bij de bestaande praktijk in de Verenigde Staten en sinds kort in Frankrijk.