`Niets zal Israël hier verdrijven'

In Israël wordt steeds meer druk op de regering uitgeoefend om hard tegen de Palestijnen op te treden. Maar minister van Justitie Meir Sheetrit meent dat dit alleen de Palestijnse leider Yasser Arafat in de kaart zal spelen.

Het conflict tussen Israël en de Palestijnen escaleert alleen nog maar. De Palestijnen beschuldigen het Israëlische leger van aanhoudende schendingen van het eenzijdige staakt-het-vuren dat premier Ariel Sharon heeft afgekondigd. De Israëliërs op hun beurt tellen de dagelijkse zelfmoord- en andere aanslagen op burgers. De druk groeit op premier Sharon om tot keiharde militaire actie tegen de Palestijnen over te gaan. Vooral ter rechterzijde wordt op vergelding gehamerd. Kolonisten, in toenemende mate doelwit van Palestijnse aanvallen, eisen totale oorlog. Maar ook leidende politici roepen om verwoestend militair ingrijpen. Ex-premier Benjamin Netanyahu heeft gepleit voor een grootscheepse aanval tegen de Palestijnse infrastructuur.

Maar dat zal alleen de Palestijnse leider Yasser Arafat in de kaart spelen, waarschuwt Meir Sheetrit, minister van Justitie, lid van het veiligheidskabinet, prominent Likudlid en dezer dagen in Den Haag voor de internationale anticorruptieconferentie. ,,Arafat doet zijn best om Israël in een situatie te brengen waarin wij precies op die manier handelen en een heel drastische actie ondernemen die een ramp creëert aan de Palestijnse kant. Omdat hij het hele Midden-Oosten in een oorlog wil meeslepen, en de Verenigde Naties en de internationale gemeenschap in het Midden-Oosten wil betrekken.''

Arafat heeft volgens Sheetrit vorig jaar willens en wetens een unieke kans verworpen om vrede te sluiten. ,,Ze boden hem in Camp David 98 procent van de Westelijke Jordaanoever aan, driekwart van Oost-Jeruzalem, controle over de Tempelberg in Oost-Jeruzalem, natuurlijk niet soevereiniteit maar controle, en hij verwierp alles.''

Was u het eens met dat aanbod van premier Barak?

,,Nee, dat was ik niet. Ik zou niets in Jeruzalem geven. Want ik denk dat geen natie in de wereld concessies doet in zijn eigen hoofdstad. En ik denk dat veel mensen in Israël het niet eens waren met Baraks suggestie. Maar Barak had beloofd dat hij een getekend akkoord met Arafat in een referendum aan de Israëliërs zou voorleggen. En achteraf denk ik dat als Arafat dat akkoord had getekend, Barak een meerderheid zou hebben gekregen. Omdat de mensen in Israël de oorlog moe zijn, moe zijn de prijs te betalen van zoveel vrienden, zoveel verwanten die zijn gedood in zoveel oorlogen. Maar Arafat maakte daaraan een eind door het te verwerpen. Hij ging terug naar het gebied en begon een golf van geweld, verschrikkelijk geweld.''

Arafat doet wat hij wil, zegt Sheetrit. ,,Hij vraagt niemand iets. Hij heeft geen parlement dat hij moet gehoorzamen. Maar de rest van zijn volk lijdt. Daarom proberen wij heel hard om alleen tegen terreurorganisaties op te treden. Elke aanval van Israël is gericht op die plaatsen, en we proberen heel hard om de burgers niet te treffen.''

De Palestijnen wijzen anders op de verwoesting van landbouwgrond, bomen, woningen.

,,We leggen die boomgaarden plat om mortierbeschietingen vandaaruit tegen te gaan. Er is geen andere manier. Het is heel makkelijk om het hele Palestijnse gebied weer te bezetten. We deden het in zes dagen tegen Egypte, Syrië en Jordanië samen, in 1967. De Palestijnen zijn geen militaire macht. Als we willen bezetten, dan bezetten we. Maar we willen die weg niet inslaan, omdat we de deur naar vrede niet willen sluiten. We hopen dat een dag Arafat of zijn volk zullen begrijpen dat hij zijn volk nergens heen leidt. En dan zal hij misschien terugkomen naar de onderhandelingstafel.''

Uw eis dat Arafat allereerst een eind maakt aan het geweld komt erop neer dat je hem vraagt de intifada te stoppen. Is dat realistisch?

,,Als hij dat wil, kan hij dat meteen doen. Misschien niet in een dag, maar wel in een week. Als hij dat wil. Als wij maar zien dat hij het probeert, dan zeggen we: OK, hij probeert het. Maar de afgelopen week was Arafat zelf betrokken bij sommige van de aanvallen op Israël. In het akkoord van Oslo heeft hij beloofd dat hij de opruiing tegen Israël zou stoppen, dat hij zou strijden tegen de terroristische organisaties, maar hij doet precies het tegenovergestelde. Hij begint zich weer te gedragen als het hoofd van de terreurorganisatie dat hij vroeger was. Ik denk dat de wereld daaraan een eind moet maken. Die moet zeggen: we praten niet met je als je geen eind maakt aan het geweld. Doe alles wat je wilt langs diplomatieke weg. Hij gebruikt zijn eigen mensen en kinderen om zijn standpunten te bereiken. Geen leider in de wereld wordt geacht dat te doen.''

De Israëlische nederzettingen in bezet gebied zijn inmiddels inzet geworden van de strijd. Het Mitchellrapport, dat internationaal wordt gezien als mogelijke basis voor een regeling, vraagt om bevriezing van alle bouw in de nederzettingen als vertrouwenwekkende maatregel na een staakt-het-vuren. De Palestijnen zeggen dat dit moet gebeuren vóór zij over beëindiging van de intifada willen denken.

Waarom doet Israël dat niet om uit deze cyclus van toenemend geweld te komen?

,,We hebben niet `nee' gezegd. Het Mitchellrapport zegt heel duidelijk dat alle geweld onvoorwaardelijk en onmiddellijk moet worden gestaakt. Wij hebben dat gedaan, en premier Sharon heeft Arafat gevraagd het geweld te staken en terug te gaan naar de onderhandelingstafel. Ik sluit niets uit, inclusief het bevriezen van nederzettingen. Ik ben lid van de Likud, en ik vertel u dat ik na een afkoelingsperiode zonder geweld voorstander ben van het bevriezen van de bouw in nederzettingen.''

Volgens Sheetrit zijn de nederzettingen vroeger nooit een excuus voor geweld geweest. ,,Er zijn altijd nederzettingen gebouwd. De Palestijnen wisten daarvan. En als Arafat werkelijk de bouw in nederzettingen wil bevriezen, dan heeft hij zijn kans gemist. Barak bood hem aan alle nederzettingen in de Gazastrook en meer dan 100 nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te ontruimen. Dus waarom greep hij die kans niet?''

Kan Israël overleven zonder een regeling met de Palestijnen? Als militaire macht is Israël veruit het sterkst, maar hoe lang kan de bevolking deze situatie verdragen?

,,De Palestijnen ontwikkelen hun eigen theorie dat als ze meer en meer terreur gebruiken, ze het volk van Israël angst aanjagen.''

Netanyahu zegt dat de situatie voor de Israëliërs ,,onverdraaglijk'' is.

,,Natuurlijk. Moeders zijn bang om hun kinderen in schoolbussen te laten gaan, naar winkelcentra te sturen. Maar Arafat maakt een heel grote fout. We zijn in veel erger situaties geweest. We zijn vastbesloten en onverzettelijk. We zijn er vóór Arafat geweest, en we zullen er na Arafat zijn. Israël is een heel sterk land. Wij zijn op de proef gesteld. Niets, en ik bedoel niets, zal Arafat of wie dan ook helpen ons hier te verdrijven.''