Griezelschrijver ontmoet griezelschilder

Jeroen Bosch schilderde middeleeuwse monsters. Hij was een schilder die in de late middeleeuwen in Den Bosch woonde. Op zijn schilderijen zie je vissen op wielen en vogels met een trechter op hun kop, met schaatsen ondergebonden en met een warme jas aan. Maar ook griezels en duivels die mensen verslinden. Er is veel om van te griezelen op zijn schilderijen.

Eigenlijk zijn de engerds die Bosch schilderde nog enger dan de vampiers en weerwolven en zombies waar Paul van Loon altijd in zijn griezelboeken over schrijft. Dat vindt Paul van Loon zelf ook. Want hij heeft een boekje geschreven over de enge monsters in de schilderijen van Jeroen Bosch, en hoe hij daar bijna door werd opgeslokt.

Dat boekje heet De Andere Werkelijkheid van Jeroen Bosch. Paul van Loon heeft het altijd over de AW, de Andere Werkelijkheid, de fantasie zeg maar, waar zijn verhalen voor De Griezelbus- en Dolfje Weerwolfje-serie vandaan komen. Als Van Loon tussen de vampiers en de weerwolven zit, dan voelt hij zich thuis. Dan maakt hij het `griezellig'.

Maar in zijn net verschenen kinder-kunstboek beschrijft Paul van Loon hoe hij in de val gelokt wordt door andere wezens. Hij belandt in de Andere Werkelijkheid van Jeroen Bosch, en daar is niks gezelligs aan. Het is een angstaanjagend avontuur.

Dat begint op de markt in het centrum van Den Bosch. Daar hoort hij stemmetjes in de put die op de markt staat, op de plaats waar vroeger in de tijd van Jeroen Bosch (die leefde van 1450-1516) ook een put stond. Paul van Loon is nieuwsgierig en dat komt hem duur te staan. Hij ziet twee rare wezentjes, `een misvormde tweeling', een mannetje en een vrouwtje die alleen uit kop en poten bestaan, in zwarte kleren. ,,Giechelend klimmen ze naast mij, op de rand van de put,'' schrijft Van Loon: ,, `In de put', zeggen ze met kwebbelstemmetjes, `In de put.' '' En die twee kopvoeters met tekenfilmstemmetjes duwen Van Loon in de put.

Hij valt diep, in `kolkende duisternis' en komt zo in de middeleeuwse monsterwereld van schilder Jeroen Bosch terecht. Het stinkt er, het brandt er, het lijkt wel een decor van een griezelfilm - maar nergens staan camera's, schrijft Van Loon. En hij vertelt wat hij ziet. Om hem heen rennen halfmensen met hagedissenstaarten, vogelmensen met vleugels. Hij kijkt zijn ogen uit, totdat een vis op wielen hem aanspreekt. Die waarschuwt hem voor de Grote Opslokker, een wezen met bomen als benen, schuiten als voeten, een gebroken reuzenei als lijf en een schijf met een doedelzak als hoed. Paul van Loon slaat op de vlucht, en rent zo van het ene in het andere raadselachtige schilderij, waar steeds weer andere verbazingwekkende wezens en monsters te zien zijn.

Het leuke van dit kinder-kunstboek (waarvan al eerder delen over bijvoorbeeld Van Gogh, Rembrandt en Mondriaan verschenen) is dat je door de vele illustraties, stukken uit de schilderijen van Jeroen Bosch, goed zelf de monsters kunt bekijken. Door hoe Paul van Loon er over schrijft ga je er even voor zitten, om goed te kijken wat voor griezelgruwelijks ze vijfhonderd jaar geleden al bedacht hebben.

Eerlijk gezegd vind ik dat Jeroen Bosch toen spannender monstertjes en wezens maakte, dan ze nu bijelkaar verzinnen, bijvoorbeeld voor de Pokémon - dat zijn tenslotte ook monstertjes, pocketmonsters, broekzakmonstertjes die Ash Ketchum en zijn vrienden in een bal in een broekzak kunnen stoppen. Ik denk dat de Pokémon-film 3, In de greep van het onbekende, nu in de bioscoop, wat spannender was geweest als ze een paar monsters van Jeroen Bosch geleend hadden.

Maar goed. Kijk op deze Kinderpagina. Misschien zie je tussen de Bosch-monsters wel een Pokémon-monstertje. Kun je zelf vergelijken. (Lees ook hieronder).

OEPS!

Zoek het monster en win

Oeps! Er is zeker iets misgegaan bij de Kinderpagina. Want tussen de middeleeuwse monsters van schilder Jeroen Bosch op deze pagina, zit een modern Pokémon-monstertje verstopt. Zoek goed, en kijk of je hem ziet. Als je het Pokémon-monsterje gevonden hebt, knip je hem uit en stuur hem opgeplakt op een briefkaartje (ansichtkaart mag ook) aan Kinderpagina, Paleisstraat 1, 1013 RB Amsterdam.

Onder de goede inzenders verloten we het nieuwe boek van Paul van Loon over de griezelschilder Jeroen Bosch, getiteld `De Andere Werkelijkheid van Jeroen Bosch' (uitg. Waanders). Stuur je kaart voor maandag 11 juni in. Je hebt dus een week de tijd. Zet duidelijk je naam, leeftijd en adres op je kaart.