Bondgenoten Berlusconi morren

Silvio Berlusconi hoopt als premier te kunnen deelnemen aan twee topontmoetingen midden deze maand.

De Italiaanse mediamagnaat Silvio Berlusconi heeft de afgelopen dagen een aantal belangrijke hobbels voor zijn aantreden als premier genomen. Hij verwacht volgende week vrijdag te worden aangewezen als formateur en wil als premier deelnemen aan de NAVO-top van 13 juni in Brussel en de Europese top op 15 en 16 juni in Gotenburg.

Formeel kan de formatie pas beginnen als president Carlo Azeglio Ciampi heeft overlegd met de nieuwe fractievoorzitters. Die moeten volgende week woensdag worden gekozen. Maar Berlusconi heeft zijn kabinet in grote lijnen al rond. Renato Ruggiero, voormalig voorzitter van de Wereldhandelsorganisatie, wordt minister van Buitenlandse Zaken. Hij zal zijn uitstekende internationale contacten moeten gebruiken om de twijfels in het buitenland over Berlusconi weg te nemen. Minister van Economie, ook verantwoordelijk voor de overheidsfinanciën, wordt Giulio Tremonti.

Berlusconi heeft lang moeten onderhandelen met Umberto Bossi, leider van de protestpartij Lega Nord. Nu Bossi de kiesdrempel van vier procent niet heeft gehaald die recht geeft op extra zetels, moet hij naar een manier zoeken om zichtbaar te blijven voor de kiezers. Bossi eiste voor zijn vertrouweling Roberto Maroni het voorzitterschap van de Kamer van Afgevaardigden op, maar Berlusconi heeft dat afgewezen. Maroni wordt nu waarschijnlijk minister van Justitie. Verwacht wordt dat Bossi als minister zonder portefeuille verantwoordelijk wordt voor overheveling van bevoegdheden van nationaal naar regionaal niveau.

Ook met andere bondgenoten heeft Berlusconi veel moeten praten om iedereen tevreden te kunnen stellen. Dat is niet altijd gelukt. Zijn doel, twaalf ministeries, wordt waarschijnlijk niet gehaald, omdat er meer mensen aanspraak maken op een ministerspost. Verwacht wordt dat Gianfranco Fini, leider van de postfascistische Nationale Alliantie, vice-premier wordt.

Woensdag zijn de Kamer van Afgevaardigden en de Senaat voor het eerst bijeengekomen in hun nieuwe samenstelling. Een aantal zetels bleef leeg omdat zij nog niet definitief zijn toegewezen. Aan de machtsverhoudingen zal dat weinig veranderen. Berlusconi's rechtse alliantie heeft in beide kamers een meerderheid.

Die partijen kozen de jurist Marcello Pera (van Forza Italia, Berlusconi's partij) tot voorzitter van de Senaat. Pierferdinanco Casini, leider van een kleine christen-democratische partij, is de nieuwe voorzitter van de Kamer van Afgevaardigden.

Dit tweetal moet op korte termijn een besluit nemen over de staatsomroep Rai. De leiding daarvan wordt, volgens een voorlopige wet uit 1993 die nooit is bijgesteld, benoemd door de voorzitters van de twee kamers. Officieel loopt het mandaat van de Rai-top tot volgend jaar. Maar met name de Nationale Alliantie, die geen eigen mensen heeft binnen de staatsomroep, dringt aan op nieuwe bestuurders. Het is een eerste test hoe de rechtse coalitie wil omgaan met de belangenverstrengeling van Berlusconi, eigenaar van de drie commerciële tv-zenders. Berlusconi zelf heeft hierover de afgelopen dagen niets gezegd.

Een kersverse parlementariër van Forza Italia is gisteren gearresteerd omdat zijn veroordeling wegens corruptie effectief is geworden. Het gaat om Gianstefano Frigerio, voormalig regionaal secretaris van de christen-democratische partij in de Noord-Italiaanse regio Lombardije. De 62-jarige Frigerio is tot zes jaar en vijf maanden cel veroordeeld.

Forza Italia wees er in een verklaring op dat de beschuldigingen tegen Frigerio stammen uit een periode dat hij nog christen-democraat was. De partij heeft niet willen uitleggen waarom zij in de campagne aanvankelijk ontkende dat de Frigerio die in de Zuid-Italiaanse regio Apulië kandidaat was, dezelfde is als de Frigerio die in Milaan, duizend kilometer noordelijker, was veroordeeld. Binnen Forza Italia is een handvol andere kandidaten gekozen die problemen hebben met de justitie. Behalve Berlusconi zelf zijn dat ook twee naaste medewerkers van hem.