Wreed sprookje

De uitdrukking `karpatenkop' wordt dramatisch gevisualiseerd in Lea, het speelfilmdebuut uit 1996 van de in Duitsland wonende Tsjechische documentarist Ivan Fila. In een dorpje in de bergen van oostelijk Slowakije ziet een klein meisje, nog tijdens de begincredits, hoe haar woesteling van een vader voor haar ogen haar moeder verkracht en vermoordt.

Veertien jaar later blinkt de fysionomie van de voogd van de getraumatiseerde Lea ook al niet uit in tederheid of intelligentie. Hij verkoopt zijn stiefdochter voor 50.000 DMark aan een passerende Sudeten-Duitser. De derde man in haar leven vormt geen verbetering, als hij haar dwingt tot een huwelijk en met handboeien aan de verwarming dreigt vast te binden.

Lea won na de wereldpremière in Venetië verschillende prijzen (Brussel, Tsjechische nationale filmprijzen) en werd genomineerd voor een Golden Globe als beste buitenlandse film. De grimmige kunstzinnigheid van het wrede sprookje mag dan menige melodramatische open deur intrappen, kennelijk verslijten nogal wat juryleden en deskundigen dit grove werk voor beeldpoëzie. Het meest overtuigt nog, ondanks de gekunsteldheid, het raffinement van de geluidsband, dat uitentreuren het geluid van brekend glas als muzikaal accent toepast.

Alles komt bijna goed, dankzij gastrollen van twee monstres sacrés van de Duitse kunstfilm. Udo Kier leert het zwijgende meisje mooi vioolspelen en reddende engel Hanna Schygulla ontdekt dat ze stiekem prachtige gedichten voor haar dode moeder schrijft. Zelfs de doerak-echtgenoot blijkt een klein hart te hebben, omdat hij zelf een trauma heeft meegemaakt. Totdat het noodlot wederom wreed toeslaat. Tsja, er is veel leed in het hart van Europa, land van golems en weerwolven.

Lea (Ivan Fila, Duitsland, 1996), vrijdag, Ned.3, 23.37-01.15u.