Vergoeding slachtoffers dwangarbeid

Ruim vijftig jaar na de Tweede Wereldoorlog kunnen voormalige dwangarbeiders die tijdens het nazi-regime in Duitse bedrijven te werk werden gesteld, eindelijk rekenen op een schadevergoeding.

Duitse bedrijven en de regering keren een bedrag uit van tien miljard mark, ofwel maximaal 15.000 mark per persoon.

Gisteren stelde de Duitse Bondsdag vast, dat Duitse bedrijven inmiddels voldoende juridische zekerheid hebben om in de toekomst van verdere schadeclaims verschoond te blijven. Na jarenlang juridisch touwtrekken is daarmee de weg vrij voor uitbetaling aan de slachtoffers.

In totaal gaat het om een kleine groep van de in totaal 7,5 miljoen dwangarbeiders. Van hen zijn nog 1,5 miljoen mensen in leven. Vooral Russen, Polen, Tsjechen, Oekraïeners en joden werden door het nazi-regime gedwongen voor bedrijven te werken.

Otto graaf Lambsdorff (FDP), de speciale regeringsbemiddelaar, zei dat met de schadevergoeding een ,,financiële streep' wordt gezet onder ,,het donkerste hoofdstuk in onze geschiedenis'. Een ,,morele streep' kan en mag nooit getrokken worden, zei Lambsdorff tijdens het debat in het parlement.

Lambsdorff heeft drie jaar onderhandeld tussen de Duitse regering, het bedrijfsleven en vertegenwoordigers van de slachtoffers om een akkoord over schadevergoeding te bereiken. Hij zei het pijnlijk te vinden dat de procedure om rechtszekerheid voor bedrijven te krijgen zo lang heeft geduurd, omdat vele slachtoffers niet meer bereikt kunnen worden. Hiervoor verontschuldigde hij zich bij de nabestaanden.

Bondskanselier Gerhard Schröder (SPD) zei dat de regering – na een lange weg van teleurstellingen, vooral voor de slachtoffers – opgelucht is over het bereikte akkoord. Hij onderstreepte dat een ,,werkelijke Wiedergutmachung' nauwelijks mogelijk is. In ieder geval is Duitsland zich bewust van de ,,vreselijke misdaden' die in het verleden zijn begaan. In totaal hebben 6.300 Duitse bedrijven zich bereid verklaard mee te betalen aan de schadevergoeding.

De CDU-parlementariër Wolfgang Bosbach zei dat het nu zaak is de gelden zo snel mogelijk en correct over te maken aan de betrokkenen. Ook wees hij op de omvangrijke financiële schadeloosstelling, die Duitsland na de oorlog aan tal van slachtoffers van het nazi-regime heeft uitgekeerd. In totaal gaat het om een bedrag van 140 miljard mark, dat Duitsland als Wiedergutmachung heeft betaald. Verwacht wordt dat binnen twee weken met het uitkeren van de gelden wordt begonnen.