Niet uit schaduw Risseeuw

Het was een wonderbaarlijke start in mei 1999. Daar stond hij, in een klein zaaltje van het World Trade Center in Amsterdam. Cees van Luijk was nog maar koud vier dagen bestuursvoorzitter van Getronics of hij mocht de grootste overname ooit van het concern aankondigen: de koop van de Amerikaanse automatiseerder Wang. Een acquisitie van 3,7 miljard gulden. Bovendien was Wang maar liefst twee keer zo groot als de Amsterdamse automatiseerder. Getronics was wereldnieuws. In Nederland was plotseling een automatiseringsmastodont opgestaan.

Hoewel Van Luijk de dagen daarop volop in de schijnwerpers bleef staan, was het voor de buitenwacht overduidelijk dat niet Van Luijk maar zijn legendarische voorganger Ton Risseeuw dit varkentje had gewassen. Risseeuw, tegenwoordig onder meer president-commissaris van telecombedrijf KPN, wilde `zijn' Getronics naar de wereldtop loodsen. Hij verrichtte het voorwerk, Van Luijk mocht het karwei afmaken.

De droom is inmiddels uiteengespat. Getronics behoort nog altijd niet tot de destijds geambieerde mondiale top drie van automatiseerders. Bedrijven als IBM Global Services, EDS, Accenture en CSC zijn nog altijd heer en meester in de sector. Tevergeefs heeft Getronics geprobeerd bij hen aan te haken. Sterker, de onderneming heeft eind vorig jaar aangegeven de aspiraties terug te schroeven. Niet langer stond groot worden centraal, alles draaide nu om verbetering van de marges.

Volgens marktvorsers is de voormalige accountant Van Luijk verantwoordelijk voor de mislukte missie. En dat heeft hij moeten bekopen met zijn vertrek. Getronics verklaart dat hij om ,,persoonlijke redenen'' is opgestapt. Binnen het concern werd daarentegen al enige maanden gespeculeerd op zijn vertrek. Iets meer dan twee jaar geleden werd Van Luijk persoonlijk door Risseeuw binnengehaald. Van Luijk was bestuursvoorzitter van de Nederlandse tak van accountants- en adviesconcern PricewaterhouseCoopers. Daar had hij furore gemaakt door al op 33-jarige leeftijd het partnerschap binnen te halen. Vervolgens klom hij, door hard werken en behendig netwerken, op tot de hoogste post. Na de fusie tussen Coopers & Lybrand en Price Waterhouse in Nederland volgde de definitieve erkenning: Van Luijk werd gevraagd voor de top van PricewaterhouseCoopers in de VS. Een grote eer voor een accountant uit Holland.

Lang hield hij het bij de Amerikanen niet vol. Getronics meldde zich en de kans nu zelf aan het stuur te komen zitten van zijn voormalige klant – Van Luijk controleerde de boeken – liet hij zich niet ontlopen. Maar eenmaal bij Getronics kreeg Van Luijk de wind vol in het gezicht. Door het millenniumprobleem zakte de vraag naar automatiseringsdiensten in. Maar ook daarna wist hij het bedrijf niet te laten swingen. Vorig jaar moest hij twee keer een winstwaarschuwing de wereld insturen. De beurskoers klapte ineen; het management morde.

Risseeuw had onlangs nog een goede raad voor Van Luijk: buit de prestaties van Getronics beter uit, want dat was met de inlijving van Wang niet gebeurd. De opmerking is blijkbaar niet aangekomen. Wellicht neemt Van Luijk die wijsheid mee naar een volgende baan.