Hoeden van een Escher-adept

Is het onze nationale kerkhoedengeschiedenis? Of het feit dat Nederland op 16 miljoen inwoners een opmerkelijk aantal goede hoedenontwerpers telt? Hoe dan ook, het mag bijzonder heten dat zich onlangs onder de acht beste inzendingen voor een van de meest gerenommeerde hoedenprijzen van Europa – het Concours International du Musée du Chapeau in het Franse Chazelles-sur-Lyon – maar liefst vier Nederlandse namen bevonden. En dat terwijl er 124 inzendingen waren uit zestien landen. Gon Hoogvliet kreeg de 4de prijs, Anneke de Vries Langenberg de 6de en Yvon de Bruyn de 8ste prijs. De 1ste prijs was voor het ontwerp Raio da Lua (Manestraal) van de Tilburgse ontwerpster Eugenie van Oirschot, een hoed die bestaat uit twee lagen repeterende `partjes' van verschillende grootte. Ter ere daarvan is in hoedengalerie Cappello in Nijmegen een expositie met enkele tientallen hoeden van Van Oirschot te zien.

Weinig hoedenontwerpers maken zulk herkenbaar werk als Eugenie van Oirschot (1966), die nog maar zes jaar werkt als hoedenontwerpster. Haar hoeden doen denken aan toverlantaarns, kaleidoscopen op je hoofd, die van kleur verschieten zodra ze in beweging worden gebracht. Niet voor niets heeft Van Oirschot dit deel van haar collectie `Moving Colours' genoemd. In bijna al haar werk speelt de changeantzijde, die verantwoordelijk is voor dit kleur- en lichtspel, een rol.

De vormgeving onderstreept die beweging: Van Oirschot verwerkt vaak gedraaide biesjes suède of zijde in haar hoeden en `flappen' van verschillende lengte, die vanuit het centrum van de bol een stralenkrans vormen. Schud met je hoofd en je hoed danst. De Tilburgse ontwerpster maakte ook enkele spraakmakende hoeden die bestaan uit weinig meer dan een zijden spiraal die zodanig is gemonteerd dat deze in- en uit elkaar getrokken kan worden. De zogenoemde rolrupsen, niets minder dan collector's items. Haar hoeden zijn bedoeld voor `hoofdpersonen', zeggen kenners, zoals bruiden, moeders van de bruid, Kamerleden en andere hooggeplaatsten. Ze worden dan ook regelmatig gesignaleerd op Prinsjesdag en deftige huwelijken.

In haar nieuwe zomercollectie, Echo geheten omdat het een weerslag is van de leren en suède wintercollectie, ligt de nadruk meer op draagbaarheid. Van Oirschot: ,,Je valt nog wel op, maar minder dan met een Moving Colour, waar het accent ligt op de vormgeving.'' De Echo-lijn is grafisch en soberder dan de zwierige Moving Colours. De Echo-hoeden, gemaakt van sisal en afgebiesd met zijde waardoor de uitstraling veel sjieker is dan die van de leren en suède wintercollectie, zijn zo strak gespannen dat je een tinkel-geluidje verwacht als je er tegen tikt. ,,In mijn opleiding Mode & Vormgeving lag de nadruk op presentatie en daar heb ik geleerd hoe belangrijk overzichtelijkheid is'', aldus Van Oirschot. ,,Daar komt bij dat ik strak prefereer boven frivool.''

De zomercollectie heeft, onder andere door de pagodevormige punten, de fragiele afbiezing en de uitgespaarde hoekjes, onmiskenbaar een Oosters tintje. Zelf refereert Van Oirschot liever aan Escher. ,,Ik was vroeger dol op Escher, ik kon uren naar zijn platen kijken. Net als hij ben ik dol op cijfers, ik bereken alles.''

Hoedendragers roemen het perfecte handwerk van Van Oirschot. Elk naadje, voorzover dat al zichtbaar is, zit recht. `Ouderwets vakmanschap' en `je hebt goud in je handen' zijn woorden die vallen als Van Oirschots werk ter sprake komt. Eigenaresse Truus Stuiver van Cappello: ,,Ik zeg wel eens tegen klanten die over de prijs van ƒ700-ƒ800 vallen: vergelijk het met een beeld of schilderij. Want zo moet je een ontwerpershoed zien: een kunstwerk op een standaard. Dat je 'm af en toe op je hoofd kunt zetten, is mooi meegenomen.''

Overzichtsexpositie Raio da Lua, hoeden van Eugenie van Oirschot, t/m 24 juni in Hoedengalerie Cappello, Houtstraat 28, Nijmegen. Open: ma 13-17u30u, di/wo/vr 10-17u30, do 10-21u, za 10-17u Inl 024-3229282 of

www.cappello-hats.com