DOOD ALS STRAF

Een nekschot, dat is wat hele volksstammen ambtenaren, politici, partijleden en burgers in China wacht als ze corrupt zijn. Enkele tienduizenden corruptiezaken lopen er nu. En die zaken worden soms razendsnel afgewikkeld: arrestatie, proces, executie, in enkele gevallen binnen een dag. Ogenschijnlijk gaat het zonder aanzien des persoons. Een van de vice-voorzitters van het Chinese parlement, Cheng Kejie, kreeg in juli vorig jaar de kogel omdat hij zich voor zo'n twaalf miljoen gulden had laten omkopen. Ook minister van Justitie Gao Changli moest er (samen met drie parlementariërs) aan geloven. In plaats van de nationale campagne tegen corruptie te leiden, zou ook Gao het grote geld niet hebben kunnen weerstaan. Gao verdween eind vorig jaar, kort nadat hij ontslag had genomen om de in communistische landen gebruikelijke gezondheidsreden.

Jaarlijks gaat bijna tien procent van het nationale inkomen van China verloren aan onder meer verdwenen belastingen en heffingen. Corruptie is het grootste en meest verlammende probleem dat het land teistert en China heeft het dan ook de oorlog verklaard. Beter gezegd: de centrale overheid in Peking heeft dat gedaan, want in de provincie zit corruptie zo in de poriën van de samenleving dat het bijna onherkenbaar is.

Eerst was er de Zhanjiang-zaak waarin een 33-jarige zakenman het complete lokale bestuur aan een touwtje had voor de illegale import van ruwe olie en – tot zijn executie – acht miljard gulden aan de schatkist onttrok. Zeshonderd arrestaties werden er verricht. De havenstad Xiamen ging daar overheen met een smokkelzaak ter waarde van tien tot twintig miljard gulden, waarbij tot nu toe veertien mensen zijn geëxecuteerd. De laatste, en naar verwachting allergrootste, corruptiezaak speelt rondom havenstad Shantou waar ook weer honderden mensen zijn gearresteerd en waar voor tientallen, misschien honderden miljarden guldens met exportvergunningen is geknoeid.

,,Kunnen we dit als vrienden oplossen?'', is de formule bij verkeersovertredingen en bij het verkrijgen van de noodzakelijke stempels op rijbewijzen, telefoonaanvragen en belastingformulieren. Het heeft allemaal een geheime prijs: cadeautjes of gewoon geld. Chinezen accepteren dat. Net zoals ze accepteren en goedkeuren dat een al te corrupte ambtenaar de kogel krijgt.