Dansspektakel met ketchup toe

Carmen, de Spaanse femme fatale uit Bizets opera draagt nu eens geen rode jurk met rushes en een roos in het haar. Deze Carmen heet niet eens Carmen, maar Lana. Aan haar kapsel en kledij zie je dat ze geen zigeunerin is, maar een Amerikaanse uit de jaren '50, die zo weggelopen lijkt uit een film met James Dean.

De Britse choreograaf Matthew Bourne verplaatste voor Car Man, zijn bewerking van dit klassieke melodrama, het strijdtoneel van Sevilla naar een garage in het gehucht Harmony op het platteland ergens in het zuiden van de VS. Alleen al het prachtig realistische decor met een Mobilgas benzinepomp, neonreclames en oldtimers roept de sfeer op van het ogenschijnlijk roerloze plattelandsleven waar het existentiële drama onderhuids op de loer ligt. De handeling speelt zich concreet af in Dino's Diner & Garage waarvan Dino Alfano eigenaar is. Zijn vrouw Lana runt de bar. Stoere monteurs flirten er 's avonds met de meiden.

Het eenvoudige leven wordt grondig verstoord door de komst van de onweerstaanbare macho Luca, een rondtrekkende vreemdeling die eerst Lana verovert en dan nog de latent homo-erotische gevoelens van de zachte Angelo aanwakkert. In Luca's nonchalante loopje en uitdagende houding zit besloten dat dit drama zal eindigen met een drievoudige moord. Waarna het in Harmony nooit meer zal zijn zoals het was.

De hoofdpersonages uit Bizets Carmen zijn weliswaar herkenbaar, maar Bourne vermeed het om krampachtig een parallel verhaal te vertellen. Veeleer zeefde hij essentiële thema's zoals passie, moord, wroeging en wraak eruit en koppelde die knap aan de noodlotzwangere zwart-witbeelden van de film-noir. Het gewicht van een klassiek drama krijgt Car Man echter niet, al komt de tragische solo van Angelo – die in de gevangenis door een bewaker verkracht is – daar dicht bij in de buurt. Veeleer is dit vlot geregisseerde dansdrama luchtig, wat vooral komt door de dans: die bruist en tintelt, en is fraai muzikaal gezet op Shchedrins Carmen suite, die de basis vormt. Sterk vooral zijn de robuuste mannendansen, pittig door koppeldansen.

Bourne's taal is fors maar niet grof, de erotiek recht voor zijn raap en niet klef, het drama vet maar niet ranzig. Naar het einde toe wordt dat drama erg realistisch uitgebeeld met knokpartijen en tomatenketchup-wonden. Daar valt om te lachen en dat zal zeker de bedoeling zijn want Bourne houdt van camp. In 1996 maakte hij furore met Swan Lake met daarin een zwerm mannen gehuld in zwanendons. Car Man evenaart Swan Lake wellicht niet, maar een krachtig en onderhoudend dansspektakel is het wel.

Voorstelling: Car Man door Adventures in Motion Pictures. Choreografie: Matthew Bourne. Gezien: 30/5, Koninklijk Theater Carré, Amsterdam. Aldaar: t/m 3/6. Inl.: (0900) 300 5000.

    • Isabella Lanz