Coalitie verdeeld over `mislukte' basisvorming

Eigenlijk gaat het politieke debat over de basisvorming nog maar om één vraag: mislukt of niet? Tweede-Kamerlid Cornielje (VVD): ,,Ik ben teleurgesteld dat staatssecretaris Adelmund het woord mislukt niet in de mond neemt.'' Zijn collega Van Bommel (SP): ,,Dat had haar gesierd.'' De staatssecretaris van Onderwijs, Adelmund (PvdA): ,,Ik heb grote moeite met de termen gelukt of mislukt. Maar als u vindt dat de basisvorming een mislukking is, dan ben ik dat niet met u eens.''

De Tweede Kamer is gisteren in botsing gekomen met de staatssecretaris van Onderwijs over een door haar voorgestelde aanpassing van de basisvorming. De Kamer reageerde kritisch over een wetsvoorstel om het lesprogramma in de onderbouw van de middelbare school aan te passen, maar Adelmund kreeg uiteindelijk de steun van een meerderheid van PvdA, CDA, ChristenUnie, GroenLinks en SGP, maar de kritiek van de meeste partijen was er niet minder om.

De basisvorming werd in 1993 ingevoerd. Voortaan moesten alle kinderen een basispakket aan kennis krijgen en `actief gaan leren'. Bovendien moest de definitieve schoolkeuze worden uitgesteld. Uit een evaluatie van de Onderwijsinspectie in 1999 bleek dat er van die didactische vernieuwing op veel scholen weinig terecht was gekomen. Bovendien bleek het lespakket van vijftien vakken voor veel leerlingen, vooral op het vbo, te zwaar. Voor havo- en vwo-leerlingen was het juist weer te licht. De Onderwijsraad, het hoogste adviesorgaan van de regering over onderwijs, had vorig jaar ook kritiek. De belangrijkste doelstellingen waren onvoldoende gerealiseerd, aldus de Raad.

Adelmund wil met een tussentijdse aanpassing scholen toestaan leerlingen niet langer alle verplichte leerstof te laten volgen. Zij wil daarmee gedogen wat nu al op veel scholen gebeurt. ,,Het aanbod is overladen en versnipperd en er is te weinig differentiatie naar niveau'', aldus Adelmund gisteren. Scholen bieden hierdoor meestal niet alle verplichte leerstof aan, waardoor volgens Adelmund ,,de praktijk van de wet is afgeweken''. De gisteren behandelde wet is volgens de staatssecretaris slechts een ,,noodwetje''. In 2004 moet de basisvorming grondiger worden aangepast. Tegen die tijd is de Onderwijsraad met definitieve voorstellen gekomen.

De Tweede Kamer had grote moeite met Adelmunds voorstel. In de ogen van coalitiepartners D66 en VVD gaan haar plannen lang niet ver genoeg om de grote problemen op te lossen. Van de regeringspartijen ging alleen de PvdA akkoord met het wetsvoorstel.

Volgens D66, de partij die het liefst snel af wil van de basisvorming, is het voorstel in deze vorm overbodig en te laat. Kamerlid Lambrechts: ,,Alleen het drastisch terugbrengen van het aantal verplichte vakken volstaat.''

Haar VVD-collega Cornielje zei ,,weinig ingenomen'' te zijn met het wetsvoorstel. ,,Met een beleid van kiest u maar kun je straks als wetgever nooit meer terug. Straks kunnen we geen enkele sturing van bovenaf meer geven, terwijl dat voor de basisvorming noodzakelijk is.''

De VVD is voor een splitsing van de basisvorming in drie types: havo/vwo, vmbo en de zogenoemde beroepsgerichte leerweg. Bovendien moeten de kerndoelen de resultaten die de leerlingen aan het einde bereikt moeten hebben worden gesplitst in een verplicht en een niet-verplicht deel.

De oppositie ergerde zich aan de verdeeldheid in de coalitie over de basisvorming. ,,Dit bevordert een snelle oplossing niet'', zei Kamerlid Mosterd (CDA).

Zijn collega Slob (ChristenUnie): ,,Het is beschamend om te zien hoe dit kabinet met de basisvorming pleegt om te gaan. Bovendien, een gedoogbeleid heeft bij ons zelden de handen op elkaar gekregen.''