Telecomreus Alcatel/ Lucent gaat niet door

Ze leken tot elkaar veroordeeld. Maar de vraag wie er zeggenschap zou krijgen in het gefuseerde bedrijf vormde uiteindelijk het struikelblok voor Alcatel en Lucent. Ook Bell Labs bleek een probleem. Maar wat nu?

Het 16de eeuwse Château des Mesnuls vlakbij Parijs vormde afgelopen weekeinde het decor van een contemporain drama. Hoofdrolspelers waren Serge Tchuruk en Henry B. Schacht, voorzitters van Alcatel en Lucent, twee telecombedrijven in nood. Tchuruk en Schacht gingen zondag in goede vrede uiteen: samen konden hun getroebleerde bedrijven de hele wereld aan. Vannacht, nog geen twee dagen na de ontmoeting op het kasteel, is de vriendschap opgezegd. Wat ging er mis?

Het Amerikaanse Lucent presteert slechter dan zijn branchegenoten. In anderhalf jaar tijd is de marktwaarde van de fabrikant van telecomapparatuur verdamp, van ruim 280 miljard dollar naar minder dan 30 miljard dollar. Telecomaanbieders zijn beladen met schulden en hebben geen geld voor spullen van Lucent. Lucent heeft interne problemen. Schachts voorganger werd vorig de laan uitgestuurd, topmanagers verlaten het bedrijf bij bosjes. Het bedrijf hunkert naar verregaande samenwerking. Nokia en Siemens zijn benaderd, maar reageren tot nog toe lauw.

Het Franse Alcatel kan nog dromen. Het bedrijf rekent in het tweede kwartaal weliswaar op een verlies van 3 miljard euro als gevolg van verkeerde investeringen. Maar er is nog ruimte voor expansieplannen. Alcatel zoekt een ingang in de Amerikaanse markt voor telecomapparatuur. Met Lucent leek die te zijn gevonden.

Dat Alcatel uiteindelijk 23 miljard dollar - géén premie op de beurswaarde van Lucent - wilde betalen, en dat Lucent afgelopen weekeinde met deze prijs instemde, geeft aan hóe slecht het Amerikaanse bedrijf er aan toe is. De deal ketste op het laatste moment af door een meningsverschil over zeggenschap. Lucent nam genoegen met een economisch belang van 42 procent in de combinatie, maar wilde in de raad van bestuur evenveel leden als Alcatel. De Fransen gingen akkoord op voorwaarde dat één van de Lucent-bestuursleden in overleg met Alcatel zou worden benoemd.

,,Het leek steeds minder op een fusie en steeds meer op een overname', zegt een Lucentbestuurder in The New York Times. ,,Dat viel niet goed bij Henry.' Op zaterdagochtend, zo beschrijft de Amerikaanse krant, stuurden Schacht en Tchuruk hun onderhandelingsteams de deur uit om een uur lang face to face te praten. In grote lijnen werd overeenstemming bereikt. De stemming tijdens het avondeten was opperbest. Gisteren werd echter duidelijk dat geen van beiden concessies wilde doen wat betreft de zeggenschap.

Een ander struikelblok vormde Bell Labs, het prestigieuze laboratorium van Lucent. Het toplab is belangrijk voor de Amerikaanse elektronica- en defensie-industrie. Bell Labs in Franse handen? De Amerikaanse autoriteiten zouden zeker hebben dwarsgelegen, zoals recentelijk met de overname van Silicon Valley Group door het Nederlandse ASML, beide fabrikanten van chipmachines.

Het afblazen van de fusie is vooral voor Lucent een tegenslag. Alcatel was een logische kandidaat, er resten weinig opties. Fuseren met het Amerikaanse Motorola stuit waarschijnlijk op bezwaren van mededingingsautoriteiten. Nokia heeft duidelijk gekozen voor mobiele telefonie en niet voor de waaier aan producten die Lucent aanbiedt. Ericsson kampt zelf met grote financiële problemen. Blijft over Siemens. Maar het Duitse bedrijf brengt het er alleen goed van af, het hoeft niet zo nodig.