NAVO verdeeld over raketschild

De Verenigde Staten en hun Europese NAVO-bondgenoten hebben gisteren in Boedapest openlijk blijk gegeven van zware meningsverschillen over het Amerikaanse plan voor een antiraketschild. Tijdens de halfjaarlijkse raad van ministers van Buitenlandse Zaken van de NAVO slaagden de VS er niet in de bondgenoten in het slotcommuniqué te laten verklaren dat er een ,,algemene dreiging'' met raketten bestaat, zoals Washington meent.

Volgens diplomaten hielden vooral Frankrijk en Duitsland krachtiger taal van de VS tegen. De Europese NAVO-landen delen hiermee niet automatisch de Amerikaanse angst voor een dreiging met raketaanvallen van `schurkenstaten' als Noord-Korea, Iran en Irak. In hun slotverklaring gaan de NAVO-landen niet verder dan de ruime formulering dat massavernietigingswapens een dreiging ,,kunnen vormen'' en dat hun onderlinge consultaties ,,gepaste beoordelingen van de dreigingen zullen bevatten''.

De VS en de Europeanen werden het gisteren ook niet eens over de toekomst van het ABM-verdrag (1972) tussen de voormalige Sovjet-Unie en Amerika, dat eenzijdige raketverdedigingsystemen verbiedt. [vervolg NAVO: pagina 5]

NAVO

Alliantie verdeelt over 'hoeksteen' van stabiliteit

[Vervolg van pagina 1] De NAVO-ministers besloten het ABM-verdrag maar helemaal weg te laten uit hun slotcommuniqué. Een hoge Franse diplomaat erkende dat dit weglaten, onder Amerikaanse druk, een klap betekent voor dit verdrag, dat Rusland en Europa willen handhaven. Vorig jaar noemden de NAVO-ministers het ABM-verdrag nog ,,een hoeksteen van strategische stabiliteit''.

De Amerikaanse minister Powell had gehoopt gisteren in Boedapest meer steun voor het antiraketschild te krijgen van de Europese bondgenoten, die zich tot nu toe kritisch hebben uitgelaten over het plan. Maar de negentien ministers werden het er alleen over eens dat ze ,,inhoudelijke consultaties'' over deze kwestie voorzetten.

Op een persconferentie zei Powell later over de geringe steun voor het Amerikaanse plan: ,,Ik heb geen peiling in de zaal gehouden over ieders mening, maar ik denk dat ik veilig kan zeggen dat er een erkenning is dat er een dreiging bestaat. Sommigen zien die directer dan anderen. Sommigen zien die groter dan anderen. Maar ik geloof niet dat er enige vraag bestaat of er een soort van dreiging is.'' Powell zei te hopen dat meer landen de kant van de VS kiezen als het plan verder vorm krijgt.

Powell zei wel verheugd te zijn dat de slotverklaring geen melding meer maakt van het ABM-verdrag. Een jaar geleden zeiden de NAVO-ministers tijdens hun vergadering in Florence dat zij hoopten dat de Amerikaans-Russische consultaties zouden leiden tot behoud en versterking van het verdrag. Maar de regering-Bush beschouwt het verdrag als een relikwie, onder meer omdat het de VS verhindert een antiraketschild te installeren.

De regering-Bush heeft onlangs diplomatieke missies naar Europa en Azië gestuurd om steun te winnen voor het antiraketschild, maar hiermee geen succes geboekt. Powell beklemtoonde gisteren dat het de VS niet gaat om een antiraketschild alleen, maar om een algeheel strategisch raamwerk. ,,We kijken naar reducties in offensieve wapens, we kijken naar welke technologieën beschikbaar zijn om beperkte raketaanvallen aan te pakken'', zei hij. Powell onderstreepte dat Bush ,,een echte consultatie'' met de bondgenoten wil, ,,geen schijnconsultatie''.