Kruistocht tegen ranzige jongerenbladen

Jongerenbladen bevatten te veel seks, stelt CDA-Kamerlid Atsma. De christen-democraten overdrijven, vinden de bladenredacties. ,,Jongeren ontdekken nu eenmaal seks op deze leeftijd.''

Hitkrant nummer 19, 2001: ,,Zijn forse hand verdween onder mijn rokje. Ik ritste zijn gulp open en haalde zijn penis eruit, die helemaal stijf en hard was. Ik ging naar beneden en begon hem te pijpen.'' Een biologieleraar doet het met een vijftienjarige leerlinge in het tekenlokaal. De potten verf spatten in het rond door de heftige seks. Porno of niet?

Het Tweede-Kamerlid Joop Atsma (CDA) vindt van wel. En porno hoort volgens hem niet thuis in jongerenbladen. Na de leeftijdsclassificatie voor films is het tijd voor maatregelen. Zelfregulering voor redacties van jongerenbladen of een vorm van controle is nodig, vindt Atsma. Hij vroeg eergisteren aan minister Korthals (Justitie) en staatssecretaris Van der Ploeg (media) of de overheid kan optreden tegen pornografische teksten in jeugdbladen. Hij geeft het voorbeeld van een passage in jongensblad Webber, waarin twee jongens gedetailleerd beschrijven hoe ze gewelddadige seks hadden met een meisje. Ze bloedde ,,als een rund''. De jongens vragen `zuster Clivia' van Webber om raad. Die adviseert de wonden ,,met een gloeiende schroevendraaier'' dicht te ,,schroeien''.

,,Onsmakelijk en walgelijk'', meent Atsma. ,,Je spreekt hier over hele en halve verkrachtingen, die kunnen aanzetten tot geweld.'' Hij vindt dat je de doelgroep van deze bladen, kinderen van twaalf en dertien jaar, daar niet mee mag confronteren.

Afke Popma (14) uit Leeuwarden haalt haar schouders op als ze de passage uit de Hitkrant heeft gelezen. ,,Het maakt me niet uit. Als je hierin niet geïnteresseerd bent, lees je er wel overheen.'' Natasje Inia (14) vindt dat ook. ,,Al is het wel lachwekkend met die verf.'' Klasgenoot Ynse Deinema (13) ziet dat toch anders. Hij vindt het stukje ronduit ,,smerig'' en ,,ziek''. ,,Dit is echt porno, man. Niet eens leerzaam. Het zou zo in de Playboy kunnen.'' Eric Pasma (13) knikt. ,,Niet geschikt voor kinderen van twaalf en dertien'', is zijn oordeel. ,,Iemand die dit leest, kan meer van dit soort vervuiling gaan opzoeken op internet.''

Uit onderzoek is gebleken dat jongerenbladen de romantiek in hun kolommen de laatste 10 à 15 jaar hebben ingeruild voor beschrijvingen van seksuele handelingen. Communicatiewetenschapper Joost de Bruin van de Universiteit van Amsterdam analyseerde bladen als Yes, Fancy, Webber, Break Out, Hitkrant en Top 10 uit 1987, 1992 en 1997. ,,Eind jaren tachtig ging het over een romantische ontmoeting met kaarslicht en hand-in-hand weglopen'', licht De Bruin toe. ,,In 1992 eindigt een afspraakje met seks. En in 1997 zie je een steeds gedetailleerder beschrijving van seksuele handelingen.'' De oorzaak? ,,Er wordt steeds meer over seks geschreven, ook in de vrouwenbladen. Die openheid leidt ertoe dat jongeren meer op zoek gaan naar hun seksuele identiteit.''

De Bruin verbaast zich over de ophef die het CDA nu maakt. In het verhaal over de biologieleraar en zijn leerlinge ziet hij weinig kwaad. ,,Dat is grappig en niet serieus bedoeld en dat snappen jongeren heus wel. We moeten ze niet onderschatten.'' Nee, meer zorgen maakt hij zich over de grote nadruk op technische seksdetails. ,,Er wordt nauwelijks gesproken over wat een relatie hebben inhoudt.'' De haast dwangmatige aandacht voor seks kan jongeren wel eens te veel worden, denkt hij. ,,Het lijkt wel of ze over seks móeten praten, alles móeten weten en uitproberen.''

Hoofdredacteur Wilma van de Ven van Break Out, het grootste jongerenblad voor jongens en meisjes van twaalf tot achttien, had de gewraakte passage voor haar blad gekuist. ,,Wij gaan tamelijk ver en zijn beslist geen braaf blad. Wil je dat er alsjeblieft inzetten? Maar zo'n plastische beschrijving hoeft voor mij niet.'' Ze bekijkt per geval wat toelaatbaar is. ,,Ranzige plaatjes komen er niet in. We maken dus echt wel een afweging.'' Overigens bevat de Break Out van deze week twee pagina's foto's met de naakte Monika (16) en Michel (20).

Van de Ven vindt het ,,vervelend'' om te zeggen, maar Atsma's kruistocht heeft toch iets ,,zedenprekerigs''. Want, zo weet ze, voor kinderen zelf is porno niet zo'n item. ,,Je belast ze niet met dingen waaraan ze niet toe zijn.'' En voor jongeren is seks nu eenmaal een belangrijk onderwerp. Voor de vragenrubriek `Liefde, seks en relaties' komen stapels post binnen, met vragen als: `Hoe moet je pijpen?' en `Is mijn penis te klein'.

Hoofdredacteur Lex Stolk van Hitkrant vindt de ophef ,,gezocht''. ,,Het is toch duidelijk dat dit een fantasie is? Lezers vinden het spannend die van anderen te lezen en herkennen zich erin. Daardoor weten ze dat hun eigen gedachten niet uniek zijn.'' Censureren vindt hij ,,levensgevaarlijk''. Aan zelfcensuur doet het blad al. ,,Ja, natuurlijk beoordelen we wat we plaatsen. Beschrijvingen van groepsseks en harde seks komen er niet in. Maar jongeren ontdekken seks op deze leeftijd en zijn er mee bezig. We krijgen stapels handgeschreven brieven met fantasieën en ervaringen. Kinderen willen die verwoorden.''

Haar collega Kick Pielaet van Webber snapt Atsma's bezorgdheid ergens wel. Maar mag hij er even op wijzen dat het voorbeeld van de twee jongens al vier jaar oud is? Toegegeven, het was ,,grof''. ,,Maar nu zouden we dit niet meer plaatsen. Al zijn we best nog wel eens stout, hoor. Maar toch kan mijn neefje van twaalf Webber met een gerust hart aan de keukentafel lezen.''

    • Karin de Mik