`Is de PvdA de partij van Peper of van Dales?'

Morgen rondt de raad van Rotterdam de zaak-Peper af. De lokale PvdA vindt dat landelijke prominenten zoals partijgenoot Melkert ten onrechte hebben gepleit voor rehabilitatie van de oud-burgemeester.

Hachelijke tijden voor de Rotterdamse PvdA. De oppositie voorziet de simpelste campagne ooit als volgend jaar raadsverkiezingen worden gehouden. Plak de stad vol met foto's van Bram Peper en kalk eronder: stem PvdA. ,,Daar lopen we mee binnen'', zegt Manuel Kneepkens van de Stadspartij.

Morgen beleeft de Rotterdamse raad het slot van de slepende affaire-Peper. De kaarten zijn geschud. Volgens het college van B en W heeft Peper voor 64.000 gulden privékosten door de gemeente laten betalen. De gemeente wilde daarover in gesprek met Peper, maar die weigerde, zoals hij dat vrijwel consequent deed in het onderzoek naar zijn declaraties. Nu moet de raad beslissen: via de rechter terugbetaling afdwingen of een streep onder de zaak zetten – een ruime meerderheid verkiest vermoedelijk het laatste.

Bert Cremers, fractievoorzitter van de PvdA: ,,De raad vindt dat Bram Peper niet integer heeft gehandeld. Hij heeft privé-kosten vermengd met zakelijke uitgaven en geweigerd zich daarvoor bij ons te verantwoorden. Wij zijn als raad het hoogste orgaan van de gemeente, ons oordeel is geveld. Daar kan een civiele procedure niets aan veranderen.''

Dus u durft niet?

,,We hóeven niet. Er ligt een claim van 64.000 gulden en die blijft liggen zolang Bram Peper niet op het redelijke verzoek van Rotterdam ingaat. Wij gaan niet over het vervolg van zijn carrière, maar in de toekomst kan een bestuurder Peper voor ons nooit een partner zijn zolang de zaak van de 64.000 gulden niet is afgewikkeld. Dan is iedere bestuurlijke samenwerking met Rotterdam onmogelijk. Peper zoekt rehabilitatie. Dat kan hij alleen bereiken als hij met ons in gesprek gaat. Alléén de gemeenteraad van Rotterdam kan hem rehabiliteren.''

De muis die brult? Kandidaat-premier Melkert hééft hem al gerehabiliteerd.

,,Een onverstandige uitspraak. Melkert zei dat, nadat het openbaar ministerie de zaak-Peper seponeerde: Peper heeft dus niet met de hand in de kas gezeten. Maar daarmee is hij niet gevrijwaard van het oordeel van de raad, waarin het om twee andere zaken gaat: de vermenging van privé- en zakelijke kosten en Pepers weigering om verantwoording af te leggen. Wie inzake integriteit meer waarde hecht aan een uitspraak van het OM dan aan het oordeel van de gemeenteraad, zaagt aan de poten van de lokale democratie. Dit is een belangrijk staatsrechtelijk punt. Want zou Melkert een minister ook eerherstel gunnen nadat hij heeft geweigerd zich te verantwoorden voor een enquêtecommissie? Krijgt een minister van hem ook eerherstel als die een verzoek van de complete Kamer aan zijn laars lapt? Wij vertegenwoordigen in de Rotterdamse raad de grootste haven ter wereld, de tweede stad van het land onze lokale democratie verdient respect van Den Haag.''

Ook PvdA-prominenten Van Thijn en Pronk bepleitten, net als VVD'er Wiegel, eerherstel. Hebben die er ook niks van begrepen?

,,Niet veel. Deze heren reageerden op de Tuchtraad voor Registeraccountants. Interessante uitspraak, van belang, daar kunnen we van leren – maar menen de oud-ministers van Binnenlandse Zaken Van Thijn en Wiegel dat zo'n tuchtraad beter inzicht heeft in de integriteit van de oud-burgemeester dan de gemeenteraad? Die tuchtraad heeft niet eens iets gezégd over Pepers integriteit. Uit al die uitspraken van deze heren-onder-elkaar blijkt dat hun gevoelens van warmte en solidariteit met oud-collega Peper het winnen van een redelijk zicht op de staatsrechtelijke feiten. Sociaal begrijpelijk, inhoudelijk merkwaardig.''

De PvdA heeft als partij niet meer gesproken over bestuurlijke integriteit sinds `Peper'. Begrijpelijk?

,,Zeker niet. Wij zijn de partij van Ien Dales. In de tijd dat zij haar roemruchte rede over bestuurlijke integriteit hield, was Bram Peper een van haar volgelingen. Maar in de praktijk van alledag hanteerde hij zijn eigen normen. Dat ligt nu allemaal op tafel en dat is voor de PvdA natuurlijk een schadelijk beeld. Daarom wacht ik eigenlijk op een publiek signaal uit de partijleiding aan Peper: `Bram, alles best, maar een bestuurder heeft zich te verantwoorden.' Ik begrijp dat het aanstaande is. Ik mag het in ieder geval hópen.''

Is een landelijke PvdA-discussie over integriteit-na-Peper niet logischer?

,,Natuurlijk. Het is een onderwerp vol gevoelige thema's, zeker door Peper – maar het móet. De PvdA kan zich niet permitteren straks de verkiezingen in te gaan zonder zich helder over dit onderwerp uit te spreken. Wie zijn wij: De partij van Dales of Peper? De partij die hecht aan respect voor de democratie en een verfijnde omgang met publieke middelen, of een club van bestuurders die hun gelijk proberen te halen via de rechter? We hebben met Ruud Koole een nieuwe voorzitter die mij de uitgelezen figuur lijkt dit onderwerp op de agenda te zetten. Vanuit Rotterdam kunnen we een waardevolle bijdrage leveren, vermoed ik.''