Bloem van de natie

Keizerrijken komen en gaan: ook een mislukte overname kan symbool zijn van neergang én succes. Het heeft een haar gescheeld of het machtige Lucent, voorheen een boegbeeld van de Amerikaanse industrie van het formaat van General Motors, was in handen gevallen van het Franse Alcatel, zes jaar geleden nog noodlijdend en slechts dromend van een status als die van Lucent.

Dat Lucent nu een overeenkomst met Alcatel laat afketsen omdat de Fransen de lakens zouden gaan uitdelen in de nieuwe groep, kan behalve als een teken van grote turbulentie in de telecomsector als een bekroning gezien worden van het rigoureuze beleid van Serge Tchuruk bij Alcatel.

In het midden van de jaren negentig stond Alcatel, toen nog Alcatel Alstom geheten, aan de rand van de afgrond. De bloem der natie was verlept door een te grote hoeveelheid aan activiteiten en een dito hoeveelheid affaires. Eerste man Pierre Suard werd heengezonden en Serge Tchuruk, de om zijn driftaanvallen bekende redder van het chemische concern Orkem en van de oliegigant Total, trad aan. Hoewel Alcatel in 1993 nog een recordwinst boekte van 7 miljard franc (2,3 miljard gulden) kondigde hij voor 1995 koelbloedig een verlies aan van 8,1 miljard gulden.

Tchuruk sluit de helft van de fabrieken van Alcatel, waarmee een verlies van tienduizenden banen gepaard gaat. De energie- en communicatietak worden opgedoekt, het aandeel in Alstom, fabrikant van de TGV, de Franse flitstrein, wordt teruggebracht tot 20 procent.

In 1997 heeft het bedrijf weer genoeg zelfvertrouwen om hardop lucht te geven aan de ambitie de omzet in Amerika te verdubbelen tot 4,2 miljard gulden in 2000. In 1998 maakt het bedrijf weer volop winst, ondanks een verlies op 17 september, ,,zwarte donderdag'', als een derde van de beurswaarde, op dat moment 70 miljard gulden, teloorgaat.

Ondanks het mésaventure met Lucent, is het dan ook een zelfverzekerde Tchuruk die nu opnieuw een ingrijpende reorganisatie aankondigt. Geconfronteerd met ,,een aanhoudende economische terugval in de Verenigde Staten en in bepaalde Europese landen'', gaat het bedrijf zich concentreren op de optische en ruimtetechnologie en zijn netwerkactiviteiten. De fabricage van kabels en mobiele telefoons wordt afgestoten. Het laatste moet 2 miljard euro opleveren, tegenover een voorspeld verlies van 3 miljard euro in het tweede kwartaal van dit jaar. Die worden toegeschreven aan een ,,uitzonderlijke depreciatie'' ter waarde van 3 miljard euro van de beurswaarde – een virtuele manoeuvre die gezien moet worden als blijk van het ,,traditioneel voorzichtige beleid'' van het bedrijf.

    • Pieter Kottman