Alleen volledige WAO handhaven

Alleen zieke werknemers die geen enkele kans meer hebben op werk moeten nog een WAO-uitkering krijgen. Gedeeltelijk arbeidsongeschikten moeten weer aan het werk. Lukt dat niet, dan krijgen zij WW of bijstand.

Dat stelt de commissie-Donner, die is ingesteld door het kabinet om advies te geven over beperking van het groeiend aantal arbeidsongeschikten. Volgens de commissie kan de instroom aan WAO'ers met de helft tot een kwart worden beperkt. De eerste reacties uit de Tweede Kamer variëren van kritisch tot gematigd positief.

Er zijn nu bijna 950.000 arbeidsongeschikten. De afgelopen jaren groeide het aantal WAO'ers met tussen de 20.000 en 30.000 mensen per jaar.De instroom was in 2000 110.000, tegenover 85.000 beëindigde uitkeringen. Op lange termijn verwacht de commissie dat de aanbevelingen leiden tot minder dan 600.000 arbeidsongeschikten.

`Meer werk maken van arbeidsgeschiktheid om arbeidsongeschiktheid te voorkomen' is de centrale aanbeveling van het vandaag verschenen rapport Werk maken van arbeidsgeschiktheid. ,,We moeten echt een andere dynamiek met de WAO bereiken'', zegt commissievoorzitter en lid van de Raad van State P.H. Donner. Het huidige stelsel zit volgens hem vast in tegenstrijdigheden. ,,Stilzitten wordt nu beloond met een uitkering.'' Garanties dat de instroom daadwerkelijk met meer dan de helft zal afnemen kan Donner niet geven. ,,Iedere berekening is gewillig. We weten niet precies wat de effecten zullen zijn.''

Werkgever en werknemer krijgen een grotere verantwoordelijkheid om arbeidsongeschiktheid te voorkomen. Daarvoor moet de periode waarin de ziektewet geldt worden verdubbeld naar twee jaar. De werkgever moet het loon doorbetalen en de werknemer ander passend werk aanbieden of helpen bij het zoeken naar werk bij een andere werkgever. De werknemer moet actief meewerken aan zijn herstel en het zoeken van werk. Anders kan hij minder loon krijgen of worden ontslagen, ook voor het einde van de ziektewetperiode.

Zieke werknemers van wie al vroeg duidelijk is dat zij `duurzaam arbeidsongeschikt' zijn, kunnen al na drie maanden (nu een jaar) worden gekeurd. De commissie bepleit een hogere uitkering voor de duurzame arbeidsongeschikten, maar noemt geen concrete percentages. De verhoging kan alleen als de instroom en daarmee de kosten duidelijk afnemen. In 2000 werd 28 miljard gulden aan de WAO uitgegeven. De rechten van bestaande WAO'ers blijven intact. [Vervolg RAPPORT-DONNER: pagina 3]

RAPPORT-DONNER

Kamer kritisch over WAO-advies

[Vervolg van pagina 1] De eerste reacties op het rapport-Donner zijn wisselend. Staatssecretaris Hoogervorst (Sociale Zaken, VVD) spreekt ,,van een voorstel met forse consequenties waar het kabinet zorgvuldig naar zal kijken''. Het kabinet zal ook de Sociaal Economische Raad om advies vragen. Hoogervorst verwacht dat veel zal afhangen van een goede uitvoering. Hij vraagt zich af of er niet te weinig financiële prikkels inzitten.

De VVD spreekt van ,,een zinvolle bijdrage'', maar de liberalen plaatsen ook kritische kanttekeningen. De VVD ziet weinig in het afschaffen van de Pembawet, die werkgevers straft als er werknemers arbeidsongeschikt raken. Een verhoging van de uitkering, zoals Donner bepleit, is niet verantwoord, aldus de VVD. CDA-fractieleider De Hoop Scheffer vindt dat na ,,zeven jaar kabinetsbeleid zonder resultaat'' Donner concrete handvatten biedt voor ,,een goede en sociale WAO''. De PvdA toont zich blij met de aandacht voor WAO'ers die kunnen en willen werken, maar zet vraagtekens bij de voorstellen om gedeeltelijke WAO's twee jaar lang in onzekerheid te laten over de kans op een WAO-uitkering.

VNO-NCW vraagt zich af of er voor de werknemers wel voldoende prikkels liggen om tot werkhervatting te komen. Vakcentrale FNV vindt dat de commissie zich duidelijker had moeten uitspreken voor een hogere WAO-uitkering.

RAPPORT via www.nrc.nl/denhaag

INTERVIEW DONNERpagina 3