`Onderzoek criminaliteit asielzoekers is zinvol'

De Groningse criminoloog De Haan gaat onderzoek doen naar criminaliteit onder asielzoekers. Het blijft vooralsnog bij een literatuurstudie.

Het leidde begin dit jaar tot een ware mediahype. De Groningse burgemeester Wallage citeerde uit een politierapport waaruit zou blijken dat asielzoekers crimineler zouden zijn dan de gemiddelde Groninger.

Vluchtelingenwerk Nederland wilde de zaak graag wetenschappelijk laten onderzoeken. Zo'n onderzoek komt er nu, maar wel volkomen onafhankelijk, vertelt criminoloog prof W. de Haan van de Rijksuniversiteit Groningen: ,,Ere wie ere toekomt: het initiatief is van Vluchtelingenwerk geweest. Wij nemen dat nu over. Maar we doen het strikt onafhankelijk en belangeloos.''

Was daar dan twijfel over?

,,Het is begrijpelijk dat Vluchtelingenwerk zo'n initiatief neemt. Ze wilden opdracht geven voor de eerste fase en geld zoeken voor de tweede fase. Maar het leek me een minder gelukkige constructie om een dergelijk onderzoek in opdracht van een belangenorganisatie te doen. Nu doen we het dus gewoon zelf.''

Als de ophef rond Wallage er niet was geweest, had u het onderzoek dan ook gedaan?

,,Nee, zo'n onderzoek was niet de bedoeling, maar dat maakt het niet minder relevant. Het past prima in ons reguliere onderzoeksprogramma op de universiteit. En op zich geeft de discussie aan dat degelijk onderzoek zinvol is.''

Waarin gaat uw onderzoek verschillen met het Groningse politierapport?

,,We willen deze kwestie wat meer in z'n context plaatsen. Rond dit onderwerp zijn er veel aspecten die je moet benaderen: de achtergrond van asielzoekers, hun levensgeschiedenis, traumatische ervaringen: het kan allemaal raakvlakken hebben met criminaliteit. Het rapport van de Groningse recherche zet cijfers over asielzoekers en Groningers naast elkaar. Dat is te simpel. Daardoor worden redeneerfouten gemaakt en gaan veel vergelijkingen in het rapport mank.''

Moet u om goed resultaat te krijgen niet meer doen dan alleen een literatuuronderzoek, zoals nu de bedoeling is?

,,Dat zou kunnen. Maar je zal toch eerst de zaken op een rij moeten zetten en bijvoorbeeld ook kijken naar de situatie in het buitenland, zoals Duitsland. Daarna zou er verder onderzoek kunnen komen, hoewel je óók zou kunnen concluderen dat dat zó ingewikkeld en duur wordt, dat je de discussie verder voert op basis van politieke argumenten. Maar dan zijn de uitgangspunten tenminste wel zuiverder. Dat neemt niet weg dat een vervolg interessant zou kunnen zijn, al is op voorhand niet te zeggen dat het wat oplevert. De relevantie daarvan moeten we tegen die tijd op grond van gangbare wetenschappelijke maatstaven beoordelen. Maar als bijvoorbeeld van de kant van departementen gezegd wordt: wij willen zo'n tweede fase betalen, dan wil ik dat zeker bekijken.''

Wanneer is het eerste onderzoeksresultaat te verwachten?

,,We beginnen op 1 september en verwachten begin 2002 de eerste resultaten.''