Masakela komt naar Amsterdam

Wat de Zuid-Afrikaanse trompettist Hugh Masekela, die woensdag in Amsterdam optreedt, de afgelopen veertig jaar ook deed, hij bleef altijd de ex van de zangeres Miriam Makeba. In '59 vertrokken ze samen naar Engeland met de muzikale show King Kong, niet wetend dat dat het begin zou zijn van een ballingschap die ruim dertig jaar zou duren. De show had in Londen zoveel succes dat hij een vol jaar bleef draaien. Een enorme belevenis voor de piepjonge Hugh, die de gelegenheid aangreep aan de Royal Academy of Music een opleiding te volgen. Vervolgens zocht hij zijn geluk in de Verenigde Staten in navolging van Makeba, die er met steun van collega Harry Belafonte in geslaagd was zowel de dure nachtclubs van New York als het prestigieuze Carnegie Hall te veroveren.

Voor Masekela was er als onbekende jongeling weinig keus: wie zwart was en trompet speelde, belandde in die jaren bijna automatisch in de jazz. Hij maakte enkele lp's voor het label Verve waaronder The Lasting Impression en The Africanisation of Ooga Booga die later verschenen op één cd. Een groter publiek dan de `hardcore' jazzfans bereikte hij in '68 met de single Grazing the Grass, in allerijl toegevoegd aan de lp Promise of the Future om de speelduur acceptabel te maken. Er werden er vier miljoen van verkocht, goed voor tien weken op de eerste plaats van de Billboard Top 40. Daarmee passeerde hij Makeba met haar Pata Pata en trok hij acht jaar na haar een uitverkochte Carnegie Hall.

Net als zij – intussen hertrouwd was de zwarte activist Stokeley Carmichael – begon hij vervolgens met wisselend succes een soort pendelcarrière tussen New York en diverse landen in Afrika. Bijvoorbeeld Nigeria, waar hij het aanlegde met Fela Kuti die net als hij fungeerde als de luis in de pels van een rot regime. Maar ook dichter bij huis, zoals in Zimbabwe en Botswana, waar hij het als symbool van de antiapartheidbeweging van een platenfirma gedaan kreeg met een mobiele studio vlakbij de Zuid-Afrikaanse grens een plaat op te nemen.

In pure jazz zocht hij al die jaren zelden, hij hield in ruime zin van swingende muziek, dus ook van de hitsige mbaqangaritmiek en van achtergrondstemmen, variërend van twee zangeressen tot hele koren. In de Graceland-tournee van zanger Paul Simon en met Bring him back home uit '87 liep hij vooruit op de vrijlating van Nelson Mandela.

Met de live cd Hope vierde hij jaren later diens benoeming tot president en met Sixty niet lang geleden zijn eigen verjaardag.

De in '39 in Witbank, Zuid Afrika geboren trompettist Hugh Masekela schroomt niet ook een beetje te zingen, maar is de eerste om toe te geven dat zijn ex dat ook nu nog beter doet. In Nederland is hij minder bekend dan Makeba, maar dat kan nog veranderen. Tenslotte is hij nog steeds zeven jaar jonger dan zijn ex.

Sixty (Columbia 495227), distr.

Sony. Best Of (Novus 68714), distr. BMG. Homecoming Concert (Chanachie DVD 107), distr. Munich. Optreden: 30/5 Melkweg, Amsterdam.

    • Frans van Leeuwen