Lenteconcert van Schat is nu rijp

De première van Peter van Onna's Wheatfield with Lark (1997), naar het gelijknamige schilderij Tarweveld met leeuwerik van Vincent van Gogh, verliep in 1998 virtuoos en voortvarend in handen van pianist Bart van de Roer en het Nederlands Studenten Orkest. Maar pas nu, bij het Gelders Orkest met dezelfde pianist, openbaarde zich het rijke kleurenpalet tot in alle details het meest fascinerend in het verfijnde quasi-Japanse exotisme als een hommage aan Van Goghs fascinatie met de Japanse beeldende kunst. De climaxen, als een wervelwind die door het koren raast, werkten mij echter te brutaal, nog onderstreept door Stulbergs fors aangezette directie. Ravels Valses nobles et sentimentales werden zo mogelijk nog gespierder gespeeld.

Beter pakten de dynamische verhoudingen uit in Peter Schats Lenteconcert op. 36. Het is een herziene versie van de teruggetrokken Preludes voor fluit en kamerorkest (1993), nu in een recente zetting voor symfonieorkest. Vijf doorlopende bewegingen laten zich traceren. Allereerst een Lento, dat opbouwt vanuit de diepte naar de elegant kwinkelerende fluit toe, gevolgd door een Vivace con brio met veel trillers en feestelijke guirlandes dat nog karakteristieker is voor de Franse stijl. Dit voert naar een Moderato met hoge tonen, puur en blank als een uitgerekt wit wolkenspoor aan de heldere blauwe hemel. Kernachtig koper brengt ons weer met beide benen op de grond, ter inleiding van een Adagio molto, nog steeds van uitgesproken lentekarakter, afgesloten door een speels Vivace met spetterende staccati.

Dit is uiterst dankbare muziek zonder enige extravagantie, of het zouden enkele `Flatterzunge' moeten zijn. Fluitiste Eleonore Pameijer wist bovendien uitstekend raad met zowel de sierlijk-grillige guirlandes als de strakke, schitterend uitgespeelde hoge noten. En zo hebben wij dan naast Milhauds mediterrane Concertino de Printemps een al even sprankelend en spiritueel Frans getint Lenteconcert van Peter Schat, dat zeven jaar nodig had om te rijpen alvorens het definitief gestalte kreeg, elegant en elastisch, puur en plastisch.

Concert: Gelders Orkest o.l.v. van Neal Stulberg. Werken van Van Onna, Schat e.a.. Gehoord: 25/5, De Vereniging Nijmegen. Radio 4: NPS 28/6 16.00 uur.