Amnesty wil `keurmerk' bedrijven

Een onafhankelijk instituut moet in Nederland het mensenrechtenbeleid van grote Nederlandse bedrijven gaan toetsen. Dat zegt directeur A. Kemps van Amnesty Nederland.

Een slechte score op het gebied van de mensenrechten zou volgens Amnesty onder meer aanleiding kunnen zijn om overheidssubsidies aan een bedrijf stop te zetten. ,,Wij zien dat bedrijven steeds meer mogelijkheden krijgen om mensenrechtenbeleid niet alleen met woorden, maar ook met daden te belijden'', aldus Kamp vanmorgen in een toelichting op het plan. ,,Die mogelijkheden ontstaan doordat mensenrechten als onderdeel van het bedrijfsbeleid steeds meer geaccepteerd raken.''

Een beperkt deel van het Nederlandse bedrijfsleven heeft zich in gedragscodes expliciet gecommitteerd aan uitgangspunten op het gebied van de mensenrechten en rapporteert daarover in een extern verslag.

De gedragscodes en rapportages zijn vooralsnog niet verplicht. In navolging van een advies van de Sociaal Economische Raad van december vorig jaar bepaalde het kabinet begin april dat bedrijven eerst meer tijd moeten krijgen om te experimenteren met de manier waarop zij verantwoording willen afleggen over duurzaam ondernemen.

Als het plan van Amnesty zou worden uitgevoerd is Nederland het eerste land met een onafhankelijke controleur voor het mensenrechtbeleid van ondernemingen. Grote Nederlandse multinationals zijn niet enthousiast over het plan van Amnesty.

Een woordvoerder van Shell, dat sinds enige jaren uitgebreid over zijn mensenrechtenbeleid rapporteert, wijst erop dat het duurzaamheidsverslag dat sinds enige jaren wordt uitgebracht nu al wordt getoetst door een externe accountant.

Volgens Shell geven dit jaarlijkse duurzaamheidsverslag en andere bronnen belangstellenden voldoende informatie over het mensenrechtenbeleid van het bedrijf. Een onafhankelijk controle-instituut zou daarom niet nodig zijn.

In een recente notitie stellen ministers Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking) en Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) dat internationaal opererende bedrijven een steeds belangrijker rol vervullen bij de bevordering van mensenrechten. Het kabinet ziet geen aanleiding om bedrijven op dit terrein aan regels te binden.

De notitie van Van Aartsen en Herfkens staat in de Tweede Kamer in juni op de agenda. Amnesty International viert vandaag het veertigjarig bestaan.