Tienduizend koeien gevraagd, `liefst roodbont'

Een veebank moet door MKZ geruimde veehouders weer aan nieuwe melkkoeien helpen. De vraag is groter dan het aanbod.

Een ordner met formulieren. Meer behelst de veebank voor agrarisch Nederland niet. In het kantoor van het MKZ-ondersteuningspunt IJsselvallei buigt Peter Rondeel van de Dienst Landbouw Voorlichting van het ministerie zich over ingevulde papieren. Ras, productieniveau, aantal en datum waarop ze over de dieren willen beschikken. Iedere veehouder heeft, handgeschreven, zijn voorkeur aangegeven. ,,Het moet allemaal maar net passen'', zegt Rondeel met een sombere blik.

Vrijwilliger Herman Bosch zoekt in een stapel formulieren van boeren die vee aanbieden naar een bijpassende veestapel. Bosch kent de meeste boeren in de MKZ-driehoek op de Veluwe en hij weet of de marges tussen vraag en aanbod te overbruggen zijn. Al te veeleisend kunnen de geruimde veehouders ook weer niet zijn, want de vraag is vooralsnog groter dan het aanbod.

De tweehonderd veehouders die zich gemeld hebben, vragen samen zo'n tienduizend melkkoeien. Dat is het dubbele van wat tot dusver door veehouders uit heel het land – groot en klein – is aangeboden. In totaal zijn er in Nederland achttienduizend melkkoeien geruimd. De boeren die zich niet bij de veebank melden, stoppen met hun bedrijf of hebben hun eigen kanalen om aan vervangend vee te komen.

Veehouder Gerjan van Apeldoorn probeert het via de veebank. Samen met zijn ouders heeft hij een maatschap in Epe. De 58 melkkoeien van het bedrijf zijn afgelopen donderdag geruimd. Hij zoekt een nieuwe stapel van 55 ,,liefst roodbonte'' koeien. Roodbont van het ras MRIJ (Maas-Rijn-IJsselstreek) is favoriet in deze regio wegens de goede kwaliteit melk en de hoge restwaarde. Maar de voorkeur voor het ras weegt minder zwaar dan de wens om een complete veestapel te kunnen overnemen. Ook Van Apeldoorn wil het liefst met één aanbieder zaken doen. De risico's op ziektes zijn in dat geval niet alleen kleiner, ook de rust in de stal wordt niet verstoord. ,,Als je twee veestapels bij elkaar voegt'', weet Van Apeldoorn, ,,krijg je gegarandeerd strijd tussen de oudste koeien.'' Als hij de gevraagde 55 melkkoeien niet in één keer kan krijgen, zal hij de rest opvullen met vaarzen.

Tot dusver zijn bij de veebank zeventig complete veestapels aangeboden. Ook deze veehouders zien het liefst dat hun vee in zijn geheel wordt verkocht. ,,Dan hebben ze namelijk nog de mogelijkheid om het vee een keer terug te zien'', zegt G. van Spijkeren, een van de initiatiefnemers van de veebank. Hij benadrukt het sociale karakter. De veehouders die vee aanbieden, willen hun door MKZ getroffen collega's helpen. Sommigen met een paar koeien, anderen met een hele stapel. ,,Die boeren wilden al stoppen, ze doen het nu alleen wat eerder'', zegt Van Spijkeren.

Pas sinds enkele dagen worden vraag en aanbod met elkaar in contact gebracht. De geruimde veehouders krijgen, op volgorde van aanmelding, inzicht in het aanbod en zij geven hun eerste twee voorkeuren aan. Als de onderhandelingen niet slagen, krijgt een andere veehouder de kans.

Een geslaagde transactie betekent nog geen volle stal. Pas dertig dagen nadat het laatste dier uit het MKZ-gebied is verdwenen, mogen er weer runderen naar binnen. Veehouder Van Apeldoorn kan nog wel even wachten. Hij en zijn ouders willen eerst zeker weten dat de MKZ-uitbraak onder controle is. ,,We zijn erg benauwd voor het wild bij ons in de buurt. Er gaan nog steeds sterke geruchten over besmetting en de damherten lopen bij ons over de kavel.'' Bovendien, zegt Van Apeldoorn, is hij niet afhankelijk van de veebank. Hij kan altijd nog in zee gaan met grote concerns als Dumeco, die voor Nederlandse boeren vee aan het kopen zijn in landen als Duitsland en Denemarken.

De virtuele veemarkt op internet, die binnenkort ook met een rubriek voor MKZ-boeren begint, ziet Van Apeldoorn niet als een serieus alternatief. ,,Mijn vader weet niet eens hoe hij een computer moet opstarten, dus dat schiet niet op.''