Jarige KNAU

,,De jongeren zijn nieuwsgierig, maar niet tot tolerantie in staat, de ouderen zijn tolerant, maar hebben hun nieuwsgierigheid verloren.'' Deze uitspraak van de Italiaanse filosoof Luciano de Crescenzo is treffend voor de pioniersjaren van de Nederlandse atletiek. Tot aan de oprichting op 28 mei 1901 van de Koninklijke Nederlandse Atletiek Unie (KNAU) – het is dus feest maandag – lagen de veelal jonge sporters erg vaak met elkaar overhoop. Met onder meer als resultaat dat ze een halve eeuw later bij de KNAU nog steeds niet wisten wanneer de bond nou precies was opgericht.

Het verhaal begint in 1889 in Den Haag als de Nederlandse Voetbal en Athletiekbond wordt opgericht op de plek waar tegenwoordig politiek en journalistiek elkaar treffen, in Nieuwspoort. Voetbal en atletiek samen, want sportpionier Pim Mulier zag deze als twee zijden van dezelfde medaille. En als de overactieve Mulier dat vond, was dat zo. Ook al was 99 procent van de vergadering het niet met hem eens. Tot 1895 duurde dit gedwongen huwelijk, want in dat jaar was Mulier toevallig in België en niet aanwezig op de zoveelste vergadering waar de heren elkaar de kop insloegen. Daaraan wilden ze definitief een einde maken. `Weg met die atletiekjongens', luidde het motto van de voetballers en ondanks een bewogen brief van Mulier was de splitsing een feit. Sterker nog: om die brief werd smakelijk gelachen door de voetbalbestuurders om even later met nog meer plezier de atleten massaal eruit te gooien.

De jeugdige atleten maakten vanaf toen met elkaar ruzie, of – zoals sportjournalist Jan Feith het zo mooi omschreef – gingen verder met hun `onbloedige burgeroorlog'. De Nederlandse Atletiek Bond NAB van 1896 organiseerde regelmatig evenementen, maar de buitenwereld kende deze club vooral als een kijvend kippenhok met intriges en wanordelijkheden. De tolerantie was ver te zoeken en de NAB hield eigenlijk langzaam op met bestaan.

Dan komt de KNAU in beeld, die dus op 28 mei 1901 werd opgericht. Tenminste, dat wordt gezegd. Want zoals Aad Heere en Bart Kappenburg het schrijven in het boek `1870-2000. 130 Jaar atletiek in Nederland', dat weten we niet zeker. Een Amsterdammer als Jan Blankers plaatst het begin namelijk op 28 april 1901 in de Amsterdamse Kalverstraat. In Rotterdam zeggen ze dat het in hun stad op 28 maart 1901 begon. Er zijn meer alternatieve oprichtingsdata in omloop gebracht: 1 april en 21 mei.

Maar de statuten en de Staatscourant zeggen 28 mei, dus wordt die datum vastgehouden, zonder ruzies. De KNAU is tenslotte ouder en dus toleranter geworden. Maar een betere manier om aan te geven welk woest begin de Nederlandse atletiek kent, is er er niet. Toch gefeliciteerd.

jurryt@xs4all.nl