Het evenement

`Als de colonne zich in beweging heeft gezet, kan deze niet meer worden gestopt', zei Wim Polak. Het is het beste aforisme dat ik van een Amsterdamse burgemeester ken. Wie de betekenis goed tot zich laat doordringen, zal merken hoe vaak het kan worden toegepast. Overal in het leven zie je colonnes. Ze zetten zich in beweging en dan helpt er geen moedertje lief meer aan. Zo'n mooi aforisme kun je niet expres bedenken. Je kunt niet in een stil hoekje gaan zitten om een paar aforismen te verzinnen. Je krijgt het cadeau, van je eigen hersenen, onder druk van de buitenwereld. Burgemeester Polak kreeg het op de Vondelbrug die door krakers was opgebroken, ter verdediging van hun kraakpand op de hoek van de Vondelstraat. In dit gebied hadden ze een republiek gesticht. De tram kon er niet meer door. Dat ging te ver. De ME ging de republiek oprollen, met `tankdozers'. Dat waren tanks zonder wapens. In plaats daarvan hadden ze een grote schuiver, waarmee de barricades opzij werden geschoven. Na een paar dagen kon lijn drie weer rijden, dat wil zeggen de Amsterdammers konden weer van hun democratisch recht op openbaar vervoer gebruik maken. Tot de dag van vandaag zijn er krakers die zweren dat er tanks tegen hun republiek zijn ingezet.

Lastig Amsterdam. Daar heb je dat hardnekkige fabeltje weer. De meeste Vondelrepublikeinen waren neo-neomarxisten uit Nijmegen die op hun manier Amsterdam kwamen kerstenen. Voorzover ik de Amsterdammers ken geloof ik dat ze er de pest in hadden omdat ze niet met de tram van Bos en Lommer regelrecht naar de Zoutkeetsgracht konden. De zuidelijke progressie had geprobeerd een levensader af te knijpen.

Opnieuw heeft de colonne zich in beweging gezet. Het huwelijk wordt op 2 februari volgend jaar in Amsterdam voltrokken. Het is alsof de minister-president op zijn bootsmansfluitje heeft geblazen. Alle hens aan dek! Hoe krijg je ze er weer af? Dat zullen we op 3 februari pas weten.

Het verschil tussen de aanstaande feestelijkheid en wat we in de tweede helft van de vorige eeuw op dit gebied hebben meegemaakt, is dat alle partijen behalve het bruidspaar en de familie zich voorbereiden op een evenement. Daartoe werkt alles mee. Om te beginnen de bruid die daar kan ze niets aan doen al een evenement op zichzelf is. Bij iedere verschijning in het openbaar wordt ze door praktisch alle media verder tot superevenement opgebouwd. Als een evenement trouwt, met het koninginnenschap in het vooruitzicht, komen daar van heinde en verre de cohorten op af postmoderne tijd of niet. Die megabelangstelling maakt er het kwadraat van een evenement van. Wie eigenlijk niet van plan was te gaan kijken, wil toch wel eens zo'n kwadratuur beleven. Dat maak je misschien maar eens in je leven mee.

Je hebt mensen die van mening zijn dat `de monarchie uit de tijd is'. Dat willen ze laten weten, door beredeneerde verklaringen, spandoeken of ludieke acties. In 1966 waren er republikeinen die van plan waren, leeuwenmest op de route van de bruidsstoet te gooien, zodat de paarden op hol zouden slaan. De BVD kwam erachter, liet de leeuwenmest in Artis streng bewaken. Zoiets zal opnieuw gebeuren. Republikeinen van alle gezindten en leeuwenmestbewakers komen op de televisie. Alles wat over de bruiloft op de televisie komt, is pre-evenement. Dit, zeggen de evenementenexperts, heeft weer de neiging zich tot een zelfstandig evenement te ontwikkelen.

Wat zal het Nieuw Republikeins Genootschap doen? Hindert niet. Wat het ook doet of laat, het levert een deftige bijdrage tot het evenement en geeft zodoende een geleerde rugdekking aan de ludieken. Wat gaan de ludieken doen? Dat hangt af van de definitie die ze aan ludiek geven. Een ei gooien is het minste. Ieder ei is alweer een bijdrage tot het giga-evenement, vooral als de eigooier erin slaagt bij de worp op de televisie te komen.

Intussen gaat de mare door Europa dat het tolerante Amsterdam een evenement heeft georganiseerd waarbij je met door de gemeente beschikbaar gestelde eieren naar het staatshoofd kunt gooien. Dat willen de neonazi's in het oosten van Duitsland ook wel. Treinen vol arriveren op het CS. Dat pikt het door en door democratische Amsterdam niet. Neonazi's worden door ludieke republikeinse democraten met honkbalknuppels opgevangen. Dat kan de politie niet tolereren. `Daar werd keihard geslagen, en zo hoort het!', lezen we in De Telegraaf van 3 mei 2002.

Sommige klappen kwamen op de hoofden van cameramensen terecht. Ziekenhuis, letselschadevergoeding. Een postmodern evenement is pas voltooid als de politie een onschuldige cameraman heeft geslagen en de letselschade-advocaten aantreden. Dan is het tijd om de colonne halt te laten maken. Dat gebeurt vanzelf.

Is dit een somber stukje? Ik heb alleen een zwart scenario geschreven voor ons tijdvak van het oppermachtig evenement.