CORNIELJE 2

Ik maak me zorgen over de ideeën die tegenwoordig leven over waarderingsdifferentiatie in het onderwijs (zie het interview met Clemens Cornielje, W&O 21 april ). Ook ik vind dat kwaliteit erkend moet worden, en dat dat `extra' beloond mag worden. Maar het is zorgwekkend dat `carrière maken' voornamelijk geassocieerd wordt met taken die onvermijdelijk het karakter van een `bureau-baan' hebben. Dat is ongewenst, omdat bureaucratie haaks staat op alle nuttige en noodzakelijke onderwijsdoelen en praktijken die een zinnig mens kan verzinnen. De effecten op de leerlingen van het goedbedoelde, maar in bureaucratische eisen uitgewerkte `studiehuis' zijn al duidelijk merkbaar.

Nu komen er dus weer andere goedbedoelde ideeën over de tafel: beloon docenten die `uitblinken' extra. Maar welk effect zal dit op de docenten hebben? Men zal gaan `scoren' en bij extra activiteiten `boter bij de vis' willen, al is het maar in de vorm van een notitie in het persoonlijke dossier. Nog kwalijker is het idee om een extra hiërarchie binnen scholen te scheppen om maar nieuwe `leidinggevende' functies te kunnen creëren.

Nogmaals, kwaliteit moet gewaardeerd, en mag beloond worden. Maar de cruciale vraag is: wàt wordt geteld als extra kwaliteit, en dienovereenkomstig beloond? Zal dat de kwaliteit zijn van taken waar het in het onderwijs om draait, samen met een open blik, voor het onderwijs waardevolle persoonlijke ontwikkeling en groeiende vakkennis? Ik vrees dat dat allemaal te `onaanwijsbaar', niet-meetbaar, en misschien vooral te gewoontjes is. Wat extra beloond zal worden zal wel datgene worden waarvan we in onze samenleving al veel, en in het onderwijs momenteel te veel hebben: actieve bemoeienis met structuurzaken en met bedachte vernieuwingen, waarvan de waarde in de praktijk meestal zeer relatief blijkt en het aantoonbaar met succes hebben deelgenomen aan relevante én minder relevante cursussen, etc. Of zoals Cornielje het noemt: `leraren die zich laten bijscholen, die breed inzetbaar zijn, collega's begeleiden en meewerken aan onderwijsvernieuwingen'.