Chailly: succes in Verdi-Requiem

Het Koninklijk Concertgebouworkest viert onder leiding van chef-dirigent Riccardo Chailly het Verdi-jaar met uitvoeringen van de Messa da requiem van Verdi, die dit jaar honderd jaar geleden overleed. Chailly dirigeerde al twee keer eerder het Requiem in Amsterdam, in 1988 bij zijn aantreden en in 1993. Beide keren waren de uitvoeringen enigszins teleurstellend, wat vooral te wijten was aan de solistenkwartetten. Maar deze keer zijn die problemen afwezig. En zo kon gisteravond de eerste uitvoering van het Requiem – de ultieme compositie van de exemplarische Italiaanse componist – worden ervaren als een imponerende gebeurtenis van belang. De tweede uitvoering op zondagmiddag zal rechtstreeks door Radio 4 worden uitgezonden, volgende week vinden nog uitvoeringen plaats in Parijs en Toulouse.

De solistencast, goeddeels bestaand uit zangers die de afgelopen jaren al vaker bij het orkest hebben gezongen, was deze keer op hoog niveau met veel zorg samengesteld en de stemmen bleken prachtig op elkaar afgestemd. De sopraan Barbara Frittoli was in uitstekende vorm, zong engelachtig hoge passages en toonde zich in het slotdeel Libera me sterk bewogen expressief, roerend en aangrijpend.

Het altijd emotioneel geladen timbre van mezzo-sopraan Violeta Urmana mengde prachtig met dat van Frittoli (zoals in het Agnus Dei) en dat van de tenor Massimo Giordano, die de aangekondigde Aquiles Machado verving. Giordano heeft over zijn hele bereik een fraai egaal geluid, of hij nu hard of zacht zingt, met in het Ingemisco een passend typisch Italiaans snikje, heel licht maar. Het Hostias had dankzij hem een verheven, zelfs magische sfeer. Ook de Bulgaarse bas Orlin Anastassov voldeed, al zou men zijn stem wat dieper, zwaarder en bassiger wensen, vooral in het Mors stupebit.

Riccardo Chailly beschikt in het Koninklijk Concertgebouworkest over musici die na zoveel Verdi en Puccini in het Muziektheater en tijdens Kerstmatinees inmiddels zeer geverseerd zijn in het Italiaanse werk.

Kenmerkend voor Chailly's interpretatie zijn de vaak langzame tempi, resulterend in een plechtige sfeer, die esthetiek paart aan geserreerde bezieling en vervoering.

Daarnaast is er een opvallende dosering van contrasten en een weloverwogen opbouw. Pas bij het Rex tremendae en de dringende smeekbeden Salva me is de intensiteit maximaal. Net als het langzaam aanzwellende Tuba mirum klinken de herhalingen van het Dies irae steeds sterker, de Dag des Oordeels komt hoorbaar en onafwendbaar dichterbij.

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest en Groot Omroepkoor o.l.v. Riccardo Chailly m.m.v. Brabara Frittoli, Violeta Urmana, Massimo Gordano en Orlin Anastassov. Programma: G. Verdi: Messa da Requiem. Gehoord: 25/5 Concertgebouw Amsterdam. Herhaling: 27/5 14u15 (rechtstreeks via Radio 4).