Zo doen vrouwen dat

Mannelijke klaplopers krijgen er van langs in de liedjes van Destiny's Child. Hun nieuwste r&b cd `Survivor' staat wereldwijd al weken boven aan de verkooplijsten.

Destiny's Child is groot. Het meisjestrio uit Texas is ongelooflijk populair bij het hitpubliek, maar ook 'serieuze' muziekliefhebbers lopen ermee weg. Muzikanten uit de doorgaans bloedserieuze avantgarde spreken schaamteloos waarderend over de groep en de stratenmakers op de Dam, bijvoorbeeld, stapelen de stenen op de maat van Survivor, de hitsingle van de groep. Wat is er zo bijzonder aan Destiny's Child?

De groep is een mooi voorbeeld van popmuziek op zijn best: een samenspel van de commerciële verlangens van een dolgedraaide muziekindustie met de creativiteit van enkele eigenwijze individuen. De groep kan gemakkelijk worden aangezien voor een bijeengeraapt groepje zoals er zoveel rondlopen in de r&b. Nu heeft Destiny's Child inderdaad trekken van een Starmaker-achtige prefab-popgroep, maar er is meer in het spel en dat `meer' zit hem in de persoon van Beyoncé Knowles, de leadzangeres van het stel. Ze schreef altijd al mee aan de nummers van de groep en heeft op de laatste (derde) cd Survivor ook een fikse hand in de productie gehad. En dat is uitzonderlijk in de r&b, waar producersteams (vaak verschillende per cd) sterk hun stempel op de muziek drukken. De teksten van Beyoncé zijn die van een zelfbewuste vrouw, die geen blad voor de mond neemt en zich onafhankelijk wenst op te stellen - ook van eventuele vriendjes. Koren op de molen van het vrouwelijk deel van de doelgroep dus, de jongens keken zich toch al de ogen uit.

The Writing's On The Wall, de tweede cd van de groep, zorgde voor de doorbraak. Niet minder dan vier enorme hits leverde die plaat op: Bills Bills Bills, Bug-A-Boo, Say My Name en Jumpin, Jumpin. De plaat is opgezet als een conceptalbum, betreffende de tien geboden voor een voorspoedig verlopende relatie. ,,Thou shalt pay bills'', heet het voorafgaand aan Bills, Bills, Bills, waarin de dames zich beklagen over het soort manvolk dat teert op hun volle portemonnee en zelf nooit eens een restaurant- of telefoonrekening betaalt.

Denk niet dat een relatie zaligmakend is voor deze jonge vrouwen en dat ze zich ten koste van alles vastklampen aan het vriendje. ,,You and me are through'', krijgt het klaplopersvolk te horen in Bills, Bills, Bills. En ,,Thou shalt know when he's got to go'', is het gebod dat Hey ladies inleidt. Je krijgt kans na kans, zingt Beyoncé haar geliefde toe met de moed der wanhoop, maar je weigert te veranderen en dus moet ik je laten gaan. ,,After what he's done, he's got to go'', zo steken haar groepsgenoten haar in de beste vraag en antwoord-traditie uit de gospel een hart onder de riem - zo doen vrouwen dat onder mekaar.

En zo'n Beyoncé staat ook wel eens bloot aan verleidingen van vleselijke aard, zoals blijkt uit het verrukkelijk broeierig gezongen Temptation. ,,I'm gonna write your number in the palm of my hand", zingt ze zo'n lekker ding toe. Niet handig, want: ,,Oops, I forget I've got a man''. Een van de mooiste nummers is So Good, waarin Beyoncé omstandig aan een rancuneuze ex uitlegt hoe goed het haar sinds de breuk wel niet is vergaan. Het spannende van dit nummer is de moed der wanhoop, waarmee ze haar zegeningen telt. Ze zingt wel dat ze 't zo goed doet en zo gelukkig is, maar suggereert de glibberige, overdreven manier waarop ze de toonladder beklimt en afdaalt niet iets anders?

`She'kspere'

Minstens zo interessant is de muziek op The Writing's On The Wall. Daar komen topproducers aan te pas als Rodney Jerkins en Dwayne Wiggins, maar het meest opvallend is de bijdrage van de jonge Kevin `She'kspere' Briggs, die in pakweg de helft van de nummers de hand had. Zijn springerige beats leunen zwaar op het werk van Missy Elliott en Timbaland, die overigens ook met Destiny's Child werkten, maar zijn progressieve productietechnieken geven de nummers een gepeperd karakter. Zelfs de ballads en die zijn doorgaans een zwak punt in de r&b - ook bij Destiny's Child als ze zonder Briggs aan de slag gaan met die stijlvorm.

Het ontbreken van Briggs is de grootste teleurstelling van Survivor, de nieuwe cd van Destiny's Child die vrijwel in alle cd top-tiens aan de top staat. Verder ligt de nieuwe cd van Destiny's Child in het verlengde van The Writing's On The Wall, in thematiek en wat betreft geluid. Want Beyoncé heeft voor de productie duidelijk het een en ander opgestoken van Briggs. en haar is duidelijk geen strobreed in de weg gelegd.

Het titelnummer Survivor is een vervolg op So Good, maar dan minder dubbelzinnig. Independent Women is, in versie 1 en 2 (`Try to control me, boy you'll get dismissed'), tot en met de titel een beginselverklaring. Beyoncé schreef het nummer voor de soundtrack van de speelfilm Charlie's Angels. Dat was niet de eerste keer dat de groep profiteerde van de wisselwerking tussen de muziek- en de filmindustrie: Killing Time, hun bijdrage aan de soundtrack van de film Men In Black uit 1997 was een flinke kickstart voor hun carrière.

Deze twee nummers, allebei al dikke hits, staan voor Destiny's Child op zijn best, net als de komende single Bootylicious: up-tempo, fantastisch gezongen, met verende beats en spannende details in de productie om de oren gespitst te houden. En een Beyoncé die zich soms ronduit kattig opstelt - zoals wanneer ze een bepaald slag schaars geklede vrouwen toespreekt in Nasty Girl. In nummers als dit ligt de kracht van de groep, wat blijkt uit de bijval van `serieuze' muziekliefhebbers en muzikanten, en uit het feit dat de meeste hits van de groep up-tempo zijn - een uitzondering, helaas, in de r&b.

Diepgelovig

Dat de dames zich presenteren als diepgelovig vindt de Europese beschouwer misschien moeilijk te combineren met hun sexy kleding en dito image, voor Afro-Amerikaanse muzikanten is zo'n houding niets nieuws. Op talloze platen uit die hoek wordt de Here omstandig bedankt. Maar weinigen gaan daarbij zover als Destiny's Child, die op hun platen graag gospelklassiekers coveren. Die nummers zijn een mooie gelegenheid om te laten horen dat ze daadwerkelijk kunnen zingen, mocht iemand daar nog aan twijfelen.

Destiny's Child is dus groot, maar dat is niet zonder slag of stoot gegaan. Jaren hard werken en pijnlijke bezettingswisselingen maken deel uit van het verhaal. Bij het laatste bezoek van de groep aan Nederland, ter gelegenheid van de uitreiking van de TMF Awards, was er nauwelijks tijd om de pers te woord te staan. Het bleef bij een persconferentie. Anderhalf jaar geleden, ten tijde van The Writing's On The Wall, was dat anders. Beyoncé kreeg ik niet te spreken, wel haar nichtje Kelly Rowland en LaTavia Roberson.

Kelly bleek een schat van een meid, compleet met een (inmiddels verdwenen) beugelbekkie. LaTavia keek toen al wat humeurig. Geen wonder, want een paar maanden later lagen zij en het vierde lid LeToya Luckett eruit. Luiheid en jaloezie, aldus de achterblijvers Beyoncé en Kelly. Geld, zeiden de bannelingen. Rechtszaken waren het resultaat. Nieuwkomer Farrah Franklin was na vijf maanden ook al verdwenen, sindsdien is Destiny's Child een trio met Michelle Williams als derde zangeres.

De werkelijke redenen voor deze voor de rechtbank uitgevochten bezettingswisselingen blijven onduidelijk. Merkwaardig was dat alles wel, want Destiny's Child was al vanaf rond 1990 bij elkaar - en dat is lang, voor een groep waarvan de leden anno 2001 pas rond de twintig zijn.

In de huidige `officiële' geschiedschrijving begon de groep met Beyoncé, die op negenjarige leeftijd al in de weer was met haar nichtje Kelly. Op zeer jonge leeftijd zong, zong en zong de groep, werd er tussen school- en bedtijd keihard geoefend. Een normaal meisjesleven was er niet meer bij. Want de dames zagen een grote toekomst voor zich en als zij dat niet deden, dan Beyoncé's vader Mathew wel.

Die vader was er heilig van overtuigd dat zijn dochter en haar meiden ooit tot grootse dingen in staat zouden zijn. Hij gaf zijn baan eraan en wierp zich op als manager en leidsman. Dat kon hij gemakkelijk doen omdat zijn vrouw Tina, nu de stiliste van Destiny's Child, een 26 werknemers tellende kapsalon dreef. Moeder Tina begeleidt nu het trio bij al hun concerten en tournee's en staat er op, dat er in aanwezigheid van de 19-jarige Destiny Child sterren niet gerookt en gevloekt wordt, aldus een artikel in het muziekblad The Face onlangs. Vijf jaar geleden kregen de meisjes, toen een jaar of dertien, een contract van platenmaatschappij Columbia. Inmiddels zijn er zo'n tien miljoen exemplaren van The Writing's On The Wall verkocht en vlogen de TMF Awards, Grammy's, BET-awards en andere eerbewijzen de groep om de oren. Intussen zijn er volop speculaties aan de gang over de toekomst van Destiny's Child. Zo zou Beyoncé een solocarrière nastreven, zoals Diana Ross de Supremes ontsteeg. Ze zal in elk geval zonder de anderen te horen zijn op de soundtrack van de televisiefilm Carmen, A Hip Hopera, waarin ze de titelrol speelt. Zo dendert het miljoenenbedrijf Destiny's Child voorlopig voort. Het moois dat ze nu al gemaakt hebben neemt niemand ons meer af.

    • Jacob Haagsma