Principieel, gematigd links

James Jeffords (67) wordt door collega's in de Senaat omschreven als principieel, niet iemand die zijn partij verlaat voor een mooier baantje aan de overkant. Waarnemers buiten het Congres typeren hem als sociaal voelend maar fiscaal conservatief, samengevat: gematigd links.

Na 26 jaar lidmaatschap van het Congres werd de volksvertegenwoordiger uit Vermont deze week de bekendste man op Capitol Hill. De zwarte band Tae Kwondo-beoefenaar zocht de camera's niet, vloog terug naar zijn bosrijke thuisstaat in het noordoosten van de VS en sprak voor de camera's de meest vlammende kritiek uit, die president Bush in zijn 123 dagen presidentschap te verduren heeft gehad.

Hij, Jeffords, was niet veranderd, maar in de Republikeinse partij was onder leiding van George W. Bush geen plaats meer voor andersdenkenden. ,,Ik ben van partij-etiket veranderd, niet van geloof'', verzekerde hij zijn kiezers. Hij deed een beroep op de ,,onafhankelijke en sociaal ingestelde'' mentaliteit die Vermont altijd heeft gekenmerkt om zijn stap te rechtvaardigen.

Zijn lokale publiek had minder moeite met zijn keuze om als `onafhankelijke' verder te opereren dan hijzelf, een vierde generatie Republikeins volskvertegenwoordiger. Zijn toespraak werd enige keren onderbroken door `Thank You'-spreekkoren. Vermont stemt de laatste decennia steeds meer voor Democratische kandidaten: Clinton en Gore wonnen er bij de recente presidentsverkiezingen. De staat kent nog een `onafhankelijk' Congreslid.

Jeffords koestert al jaren opvattingen die op gespannen voet staan met de eigen partij. Hij stemde destijds tegen de voordracht van Supreme Court-rechter Clarence Thomas en tegen impeachment van president Clinton. Hij staat betrekkelijk alleen in de Republikeinse partij met zijn steun voor gewone rechten voor homoseksuelen. Overigens stemde Jeffords in de Senaat mét de meerderheid voor het tot 1300 miljard dollar verlaagde pakket belastingverlagingen - in de ogen van veel Democraten nog steeds veel te veel. Door zijn overstap niet direct te laten ingaan gunt hij president Bush die sleutelwet zonder dat de nieuwe Democratische meerderheid in de Senaat procedureel blokkades kan opwerpen.

Jeffords ontkent dat hij is opgestapt wegens de pesterijen waaraan partijgenoten en het Witte Huis hem naar verluidt hebben blootgesteld. Hij had lang nagedacht over de nationale gevolgen van zijn stap, maar zei: ,,Ik kon niet anders''.