Minder partijen in Rusland

De Doema, het Russische parlement, heeft gisteren een nieuwe partijenwet aangenomen die – geheel conform de wensen van het Kremlin – zal leiden tot een aanzienlijke reducering van het aantal politieke partijen in Rusland.

In tweede lezing werd het wetsvoorstel gisteren aangenomen met 261 tegen 56 stemmen. Als het wetsvoorstel ook in derde lezing wordt aangenomen en bovendien de instemming van de Federatieraad – de Russische `Eerste Kamer' – krijgt, zal het partijenlandschap in Rusland aanzienlijk worden gewijzigd.

Volgens de nieuwe wet worden partijen alleen toegelaten als ze minimaal tienduizend leden hebben die wonen in minimaal vijftig van de 89 Russische regio's. Volgens de Russische media betekent de nieuwe wet het eind van zeker 120 van de 180 partijen en politieke verenigingen die er nu zijn.

Volgens critici van de nieuwe wet is die ondemocratisch omdat de keuzevrijheid van de kiezer wordt beperkt. Het zou de bedoeling van het Kremlin zijn, uiteindelijk nog maar een paar politieke centrumpartijen over te houden. President Poetin ziet de nieuwe wet daarentegen als een bijdrage aan de stabiliteit in Rusland; de onvoorspelbaarheid van het politieke leven zou erdoor verminderen.

Tussen de behandeling van de eerste en de tweede lezing zijn door de Doemaleden 1600 amendementen op het wetsvoorstel ingediend. Verreweg de meeste werden afgestemd, maar de Doema heeft wel wijzigingen aangebracht in het financieringsstelsel. Partijen mogen nu giften aannemen – waartegen het Kremlin zich tot nu toe verzette – van maximaal duizend roebel (minder dan honderd gulden) per persoon per jaar.

De succesvolle partijen krijgen bovendien staatssubsidie. Partijen die de kiesdrempel van vijf procent halen en aldus in de Doema komen krijgen een halve roebel (iets minder dan een stuiver) per stem. Dat geldt ook voor partijen die meer dan drie maar minder dan vijf procent krijgen (en dus niet tot de Doema doordringen) en voor partijen die twaalf Doema-zetels bemachtigen bij de verkiezingen voor zover die volgens het districtenstelsel worden afgewikkeld.