`Geslachtofferd' buitenbeentje van justitie

Urenlang duurden ze, de onderhandelingen die de Amsterdamse officier van justitie Fred Teeven in 1998 en 1999 voerde met drugs- en wapenhandelaar Robert Mink K. en zijn raadslieden P. Bakker Schut en A. van der Plas. De tien gesprekken – die op band werden opgenomen – waren aftastend van karakter. Teeven moest, met medeweten van de top van het OM, bekijken of er een deal viel te sluiten met topcrimineel Mink K. In ruil voor informatie over corruptie bij de overheid en wapenhandel zou hij strafvermindering krijgen. Het was een kolfje naar zijn hand.

Pas op latere leeftijd verwierf Teeven zich door avondstudie een plaats binnen het openbaar ministerie. De 42-jarige magistraat ontwikkelde zich na zijn overstap van de douanerecherche in 1993 naar het Amsterdamse parket al snel als een van de meest gedreven misdaadbestrijders binnen het OM en zou, ook gezien zijn vele successen, een buitenbeentje blijven.

Teeven leide de succesvolle vervolging van drugshandelaren als De Hakkelaar, Zwarte Cobra, Heineken-ontvoerder Cor van H. en Mink K. die tot op de dag van vandaag een oude straf uitzit wegens drugshandel na vervolging door Teeven.

Hij geldt als iemand die door roeien en ruiten gaat om de onderwereld achter slot en grendel te krijgen. Hij was degene die in 1995 na eigen onderzoek ontdekte dat de Haarlemse rechercheurs Langendoen en Van Vondel tientallen containers met hasj hadden ingevoerd en op de markt brachten in een uit de hand gelopen infiltratie-operatie.

Hij mag dan de reputatie hebben van een workaholic en wildebras, de spelregels zijn heilig. Teeven mag er intern bijvoorbeeld graag en niet zonder trots op wijzen dat zijn strafzaken ook door de Hoge Raad en soms zelf het Europese Hof – zoals bij Mink K. – zijn gedekt.

Maar Teeven heeft het tij niet meegehad. Vooral onder het bewind van de in 1999 aangetreden voorzitter van het college van procureurs-generaal, J. de Wijkerslooth, veranderde de atmosfeer bij justitie. De jongste baas van het OM wil in de eerste plaats rust in de tent. ,, Als U zegt wat streef je na, dan zeg ik: wat intellectualiteit, wat evenwicht, goede juristen in plaats van crime fighters'', aldus De Wijkerslooth in een interview met deze krant in december 1999. Het was het gesprek waarin de PG ook zijn afkeer liet blijken van de toenmalige baas van Teeven, hoofdofficier Hans Vrakking.

1999 is ook het jaar waarin de Tweede Kamer na eigen onderzoek concludeerde dat Mink K. grote partijen cocaïne invoerde met hulp van corrupte overheidsambtenaren. Het parlement ontdekte ook de overeenkomst die het OM met Mink had gesloten. Minister Korthals kondigde daarop in de Kamer aan dat alle verdere gesprekken met topcrimineel Mink werden stopgezet.

Inmiddels is duidelijk dat Teeven daana nog een gesprek heeft gevoerd met Mink en dat er nog een onderhoud gepland stond. Terwijl ook Vrakking hem dat expliciet heeft verboden, zei Korthals woensdag in de Kamer. Om die reden zal Teeven rechtspositioneel worden aangepakt, kondigde Korthals aan.

Vrakking noemde het vanochtend desgevraagd zeer onrechtvaardig dat Teeven nu geslachtofferd dreigt te worden. Hij zegt dat hij Teeven niet heeft verboden verder te praten met Mink K. ,,Teeven moest de gesprekken afbouwen. Ik heb niet gezegd stoppen'', aldus Vrakking. ,,Ik kan me niet voorstellen dat er maatregelen tegen Teeven kunnen worden genomen. Dit soort mensen heeft het OM ook veel te hard nodig'', aldus de inmiddels gepensioneerde hoofdofficier.

Teeven, die inmiddels werkt als teamleider op het Amsterdamse parket, heeft als aanklager menige door de onderwereld opgezette hinderlaag ontlopen. In 1996 wist de politie nog een bomaanslag op hem te verhinderen. Maar of hij deze interne justitiële aanval zal weten af te slaan, is twijfelachtig.