Artrock van Tool imponeert twee uur lang

Er mogen vier jaar en verscheidene juridische steekspelen met management en platenmaatschappij gezeten hebben tussen Aenima en de nieuwe cd Lateralus, maar Tool is weer terug. Uit een uitverkocht 013 bleek dat het Nederlandse publiek de band nog niet vergeten is. Deze flinke aanhang mag opmerkelijk heten, want Tool maakt niet de gemakkelijkste en toegankelijkste muziek.

Tool heeft de reputatie van metalband, maar eigenlijk gaat er onder dat etiket een heel andere band schuil. De lange, gelaagde composities, de ingewikkelde ritmische structuren, de abstracte passages, de theatraal aangelegde zanger Maynard James Keenan: Tool valt ondubbelzinnig onder `artrock' of `progressive rock'. Zelfs het hoedje symfonische rock zou de band niet misstaan als men een beetje fanatieke toetsenman aan boord zou hebben naast of in plaats van de stevig hardrockende Adam Jones, een gitarist die beschikt over een opmerkelijk scala aan doordringende geluiden.

Vooral de acrobatische toeren van drummer Danny Carey en bassist Justin Chancellor in onregelmatige maatsoorten doen denken aan het steviger werk van bijvoorbeeld de latere King Crimson.

Dat is niet de enige link tussen beide bands: ze benutten beide de diensten van producer/technicus David Bottrill en bovendien speelt het invloedrijke King Crimson op de komende Amerikaanse toer acht keer in het voorprogramma van het veel jongere Tool – de omgekeerde wereld, zou je zeggen, maar het is edelmoedig van de Amerikanen om te laten zien waar ze 't allemaal vandaan hebben.

Bovendien heeft Tool zelf genoeg te melden, meer in ieder geval dan in een standaard-popsong past. Zeven minuten is niks, `Reflection', het toch al uitgesponnen klapstuk van Lateralus, wordt live zelfs opgerekt tot tegen de twintig minuten.

Geen wonder dat het publiek wat murw geslagen raakte bij zoveel muzikale informatie, verpakt in decibellenrijk geweld. Gelukkig voorzag de set in een korte pauze, waarin de videoclip van de nieuwe single `Schism' werd vertoond.

Op datzelfde scherm waren tijdens het hele concert al opvallende projecties te zien, animatiefilmpjes vooral. Veel meer deed de band niet aan presentatie. De belichting was sober en half donker, zanger Keenan was niet van zijn eigen podiumpje, tussen de andere muzikanten, weg te slaan. Al bewoog hij daar wel als een gekwelde en bezwerende occultist, eerst volledig in leer gekleed, na de pauze in een soort zwembroek.

Zijn krachtige, doordringende en hoge stem, soms meemalend in de staccato ritmes van bas en drums en soms hoog uitwaaierend boven de muziek, is een van de belangrijkste attracties van Tool. Het is een handig stuk gereedschap om de verstrekkende pretenties van de band naar een publieksvriendelijke vorm te vertalen.

De manier waarop de band de `artrock' van weleer weet te koppelen aan de extreme geluiden en decibellenniveaus van recente metalvarianten is ook al iets waarmee men veel eer inlegt. Tool klonkt groots, meeslepend, bezwerend en imponeerde twee uur lang.

Concert: Tool. Gehoord: 24/5, 013 Tilburg.