Amsterdam krijgt nieuwe kransslagader

Vanaf vanavond zijn alle op- en afritten van de ringweg in Amsterdam-West voor dertien weken afgesloten. De stad krijgt een nieuwe kransslagader, maar eerst een verkeersinfarct.

Projectleider T. Verschoor van het groot onderhoud aan de Amsterdamse ringweg rijdt al jaren niet meer met zijn caravan over de A10-west: ,,Dan kun je aan het einde van de rit weer alles inpakken.'' Het ruim dertig jaar oude wegdek van de A10-west ziet er uit als een versleten lappendeken die te vaak versteld is. Aangevreten door slijtage en betonrot. Kuilen en asfaltplakken zorgen voor flinke hoogteverschillen. ,,Nog even en vrachtwagens verliezen hun lading'', zegt Verschoor. ,,De weg zit aan zijn grens.''

De komende dertien weken is Verschoor van Rijkswaterstaat verantwoordelijk voor het leggen van 175.000 vierkante meter nieuw asfalt en het plaatsen van 350 nieuwe lichtmasten en 20 kilometer nieuwe vangrail. Tegelijkertijd komt er bij het Bos en Lommerplein een kantoorgebouw over de A10 heen, breidt het winkelcentrum bij het Delflandplein uit onder de ringweg en wordt de fundering gelegd voor zeven kilometer geluidsscherm. In het gebied rondom de A10-west wonen 180.000 huishoudens en zijn 13.000 bedrijven gevestigd, waarvan dertig met meer dan 300 werknemers.

Maar de rampzalige staat van het wegdek heeft zelfs de Kamer van Koophandel – die de bereikbaarheid van Amsterdam hoog op de agenda heeft – kunnen overtuigen van de onvermijdelijkheid om de stad drie maanden in het westen af te knijpen. Dertien weken ellende is volgens alle betrokkenen te verkiezen boven de zeven jaar die het volgens Rijkswaterstaat zou duren als alleen 's avonds en 's nachts wordt gewerkt. Vanavond wordt de ringweg tot morgenochtend helemaal afgesloten om de linkerrijbaan af te sluiten en de rechterrijbaan klaar te maken voor verkeer uit twee richtingen. Half juli zal dan de rechter weghelft worden opgeknapt. ,,Het wordt echt heel druk op het Amsterdamse wegennet'', zegt woordvoerder H. Voerman van de gemeente Amsterdam. Hij bedoelt: het wordt een chaos. De toegangswegen in Amsterdam-West, zoals de Basisweg, zullen in de spits potdicht zitten. De NS zet in de spits extra lange treinen in en de metro-ringlijn heeft elke dag ruim 20.000 extra zitplaatsen. Aan weerszijden van de ringweg rijden gratis pendelbussen. Bij de afslag A4 Sloten is een P+R-terrein waar automobilisten gratis hun auto kunnen parkeren om met de fiets of de pendelbus verder te reizen. Op de metrostations zullen reisbegeleiders met A10-petjes klaarstaan om automobilisten in te wijden in de geheimen van het openbaar vervoer.

Maar de hamvraag van de komende weken luidt: Komt de automobilist zijn auto uit? Van de vijfhonderd leasefietsen van het Nationaal Fiets Project die Rijkswaterstaat in de aanbieding heeft, zijn er nog maar honderd afgenomen. Uit kentekenonderzoek van Rijkswaterstaat blijkt dat veertig procent van de auto's op de ringweg lokaal verkeer is, dat wil zeggen automobilisten die van een plek in Amsterdam naar een andere plek in Amsterdam gaan. Maar volgens Verschoor zal het grootste deel maandag evengoed de fiets laten staan.

De ervaring bij dit soort projecten heeft hem geleerd dat autobezitters de eerste dag denken: eerst mijn buurman zijn auto uit. De tweede dag proberen ze een keer de bus om de derde dag toch weer in de auto te stappen. Want ook al staat men in de file, het alternatief duurt meestal toch langer. Maar niet deze keer. ,,Er is nu een significant verschil in tijd tussen filerijden en de pendelbus nemen'', zegt Verschoor.,,Ik denk dat het een week duurt voordat we een evenwicht hebben bereikt.'' Om de doorstroom op de ring te garanderen is het voldoende als een kwart van de automobilisten een alternatief kiest. De pijn zal men vooral voelen op het onderliggende wegennet. Verkeerslichten bij de toegangswegen zullen de toestroom op de A10 doseren. Verwachte filetijd voor die verkeerslichten: gemiddeld een half uur á drie kwartier.

Maar de meeste medewerkers langs de A10-west zitten nog in de ontkenningsfase. ,,Hier denken ze dat het allemaal wel zal meevallen'', zegt Ronald de Looper van het projectteam A10-west van Getronics. ,,De houdig is: eerst zien, dan geloven.'' En de telefoniste van het Sociaal Fonds Bouwnijverheid zegt: ,,Het is hier echt niet het gesprek van de dag hoor.'' Getronics biedt zijn werknemers tijdelijk een abonnement voor het openbaar vervoer en de mogelijkheid van telewerken of werken op een andere lokatie van Getronics. Ook worden de kantoortijden verlengd: men mag zelf kiezen wanneer men tussen zeven uur 's ochtends en negen uur 's avonds komt werken. Ook bij SFB zijn tijdelijk variabele werktijden ingevoerd. Bij IBM prijzen ze zichzelf gelukkig dat ze al lang een `e-place'-aanpak kennen en dat de werknemers vertrouwd zijn met het systeem van telewerken en `flexplekken'.

PTT Post zet de komende drie maanden moderne bakfietsen in voor de postbezorging in Amsterdam. Om de vrachtwagens met post uit de filefuik te houden, laat PTT Post bovendien een pond varen tussen het Westelijk havengebied en Amsterdam-noord. Een extra lichting een uur eerder moet ook soelaas bieden. Op alle brievenbussen in de regio Amsterdam zit al weken de sticker: `Werkzaamheden aan de A10-West. Stuur uw post een uurtje eerder weg.'