Zwijgzame webwinkeliers

Op internet is een uitgebreid assortiment pillen en poeders te vinden. Maar serieuze informatie over het aanbod is schaars.

WAT ZIT ER IN? Op de meeste websites die voedingssupplementen verkopen, wordt met geen woord gerept over de samenstelling van de pillen, poeders en capsules. Fitfood.nl uit Tilburg bijvoorbeeld verkoopt verschillende creatine-pillen. ,,Creatine kan worden beschouwd als dé ontdekking op het vlak van de voedingssupplementen. Creatine is ideaal waar explosieve inspanningen vereist zijn (sprinten, bodybuilding, voetbal enz.).'' Zo luidt de beschrijving van het product Maximize Creatine 100%. De naam suggereert dat de pillen alleen het (niet-verboden) creatine bevat. Dat zou kunnen, maar serieuze sporters kunnen ze beter laten staan. Het laboratorium van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) in Keulen heeft namelijk onlangs verboden middelen (prohormonen) aangetroffen in creatine-supplementen. Op de verpakking van de onderzochte supplementen werden de verboden stoffen niet vermeld.,,Plantina Fit bevat geen nandrolon'', staat er nadrukkelijk op de website van het Ortho Institute. Plantina Fit, dat is ontwikkeld door het Nederlandse bedrijf Ortho Company, werd door voetballer Frank de Boer genoemd als mogelijke oorzaak van het te hoge nandrolongehalte in zijn bloed. Het Ortho Institute, dat het vitaminesupplement via het web verkoopt, verzekert de surfer dat Plantina Fit een veilig middel is. Wat er dan wel in zit, staat niet op de site.

Ook als sites wel melden wat er in een voedingssupplement zit, wordt vaak niet verteld dat een bepaald middel op de lijst met verboden stoffen van het Internationaal Olympisch Comité staat, die ook door het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken (NeCeDo) wordt gebruikt. Rip Fast 2 bijvoorbeeld, dat op de site Sportvoeding.nl wordt verkocht, bevat het stimulerende middel efedrine. Dat efedrine doping is, is nergens te lezen. Veel sites gebruiken het trefwoord `efedrine' zelfs om bezoekers te lokken. Wie bij een zoekmachine als Vindex `efedrine' of `ephedrine' intikt, krijgt een lijst Nederlandse smartshops en sportsites die supplementen met efedrine verkopen. Vitaminestore.nl gebruikt niet alleen efedrine in de metatags (codes die bepalen hoe sites via zoekmachines worden gevonden), maar ook `anabolen' en `groeihormoon'.

Soms wordt er gelogen. Perfectbody.nl uit Hoofddorp beweert dat efedrine, dat in verschillende energizers en fatburners zit die de webshop verkoopt, geen bijwerkingen kent. Het Amerikaanse medische tijdschrift The New England Journal of Medicine publiceerde in december 2000 een artikel waaruit bleek dat er in de Verenigde Staten in twee jaar tijd tien mensen zijn overleden na het innemen van voedingssupplementen die efedrine bevatten. Dertien mensen raakten blijvend invalide door efredinehoudende producten. Talloze andere slikkers van supplementen met het stimulerende middel kregen last van hartkloppingen, toevallen, hoge bloeddruk of trillingen. Uit ander medisch onderzoek blijkt dat sommige patiënten die geneesmiddelen slikken met efedrine (dat in sommige astma-medicijnen zit) last hebben van slapeloosheid, rusteloosheid, duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, zweten, hoge bloeddruk, versnelde hartslag, urinelozingen of angst.

Het onderzoekslaboratorium van het IOC in Keulen heeft onlangs 153 voedingssupplementen op doping onderzocht. Achttien verschillende voedingssupplementen van twaalf fabrikanten bevatten prohormonen als DHEA, norandrostendiol, androstendion en testosteron zonder dat dit op het etiket of in de bijsluiter werd vermeld. De verboden stoffen werden behalve in creatine ook aangetroffen in zink, vitamines, kruidenmengsels, chrysine, tribulus terrestris en BCAA.

Er zijn ook tal van openlijke prohormoonmiddelen te koop. De vitaminewinkel Bodysupport.nl uit Renesse informeert uitvoerig over prohormonen. De werking van androstenedione, norandrostenedione en norandrostenediol wordt verklaard. Ook wordt uitgelegd hoe prohormonen het meeste effect hebben. ,,Het nemen van grote doseringen elke drie á vier uur zal in grotere toenames van kracht en spiermassa resulteren. (..) Prohormonen zullen helemaal niks doen als je niet hard traint en niet veel eet. Dit is een feit! Als je niet genoeg calorieën eet, of minder dan 2,2 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht consumeert, gooi je je geld weg.''

Gewaarschuwd wordt er slechts voorzichtig. Er wordt gesproken over een ,,kans op eventuele bijwerkingen'' bij hoge doseringen. Maar er wordt ook gezegd dat ,,hoge doseringen (minstens 450 mg) nodig [zijn] om toenames in de spiermassa te zien.'' Welke bijwerkingen kunnen optreden, laat Bodysupport.nl in het midden. De disclaimer op de site van Bodysupport.nl laat zien dat de webwinkeliers zelf ook niet helemaal overtuigd zijn van de onschadelijkheid van de producten die ze verkopen. ,,Wij leveren deze adviezen geheel buiten onze verantwoordelijkheid. Aan deze adviezen kunnen dan ook geen claims worden verleend.''

Een dosis van 450 milligram androstenedione – volgens Bodysupport.nl het `zwakste' prohormoon – is volgens een onderzoek van het Amerikaanse Massachusetts General Hospital niet gezond. Al bij een inname van 300 mg per dag stijgt bij mannen het oestrogeenniveau, wat leidt tot borstgroei en bij jonge mannen tot verminderde botontwikkeling waardoor ze minder lang worden. Een onderzoek naar androstenedione aan de University of Iowa toonde aan dat het middel het beschermende HDL cholesterol in het bloed vermindert, wat mogelijk kan leiden tot een verhoogd risico op kanker en hartziekten.

Op de sites van Nederlandse webwinkels voor voedingssupplementen worden dergelijke onderzoeken niet genoemd. Ook het feit dat inname van supplementen met prohormonen kan leiden tot een positieve dopingtest wordt verzwegen.