Verkoudheid straks bestrijden via de voeding

`Net verkouden?' Meedoen aan een test naar de werking van voedingssupplementen levert honderd gulden op. `Supplementen verhogen de kwaliteit van het leven', vindt deelnemer Kamerling.

`IK DENK DAT IK een placebo heb gekregen. Het hielp geen moer.'' Koen Kamerling is uitgesproken over het voedingssupplement, met als testnaam CC-2000, dat hij twee weken lang als proefkonijn heeft gebruikt.

Begin mei las hij in de treinkrant Metro een oproep – `Net verkouden?' – van het Erasmus Vaccin Centrum om mee te werken aan een wetenschappelijk onderzoek om de werking van een nieuw voedingssupplement te testen. ,,Ik zat in de trein van Den Haag naar Rotterdam en dacht ik ga direct even bij de universiteit langs'', vertelt Kamerling. ,,Ik voldeed aan de criteria: ik had immers een verstopte neus.'' Maar het onderzoeksinstituut was dicht dus meldde Kamerling zich de volgende ochtend; nog steeds verkouden. Na een medisch onderzoek en een toelichting tekende hij het zogenoemde toestemmingsformulier.

De Wet Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met mensen (afgekort: WMO) regelt experimenteel onderzoek bij mensen. Deze wet stelt dat een ethische toetsingscommissie het onderzoek moet goedkeuren. Verder is vastgelegd dat mensen die deelnemen aan het onderzoek goed geïnformeerd moeten zijn en schriftelijk toestemming moeten geven. De WMO eist verder dat er voor de deelnemers een verzekering is afgesloten die eventuele schade dekt als gevolg van deelname aan de proef.

,,Bij het slikken van voedingssupplementen die nog in de testfase zitten, voorzie ik geen ongemakken. Ik kom niet in aanmerking voor het miljoen'', grapt Kamerling. ,,Ik slik zelf ook voedingssupplementen'', zegt hij in een toelichting op zijn motivatie om mee te doen.

De 55-jarige ingenieur werktuigbouw heeft veel gelezen over voeding en voedingssupplementen. ,,Fruit en groente zijn geen natuurproducten meer. Een tomaat voelt de aarde niet meer. We komen vitaminen en mineralen tekort, dus moeten we supplementen slikken.'' Kamerling slikt zelf zo'n zes tabletten per dag voor een totaalbedrag van ruim drie gulden. ,,Ik ben kerngezond, slik nooit medicijnen en dat komt omdat ik gezond leef en eet.''

Het nieuwe supplement, CC-2000, dat wordt getest door het Erasmus Vaccin Centrum, bestaat uit een combinatie van vitaminen, mineralen en plantenextracten. In het onderzoek wordt nagegaan of het de ernst en de duur van een verkoudheid bij volwassenen kan verminderen.

Volgens de Erasmus-universiteit kampt de Nederlander in de herfst-, winter- of voorjaarsperiode één tot vier keer met een flinke verkoudheid. Uit wetenschappelijke studies blijkt dat voedingssupplementen (zoals zink en vitamine C) en plantenextracten (bijvoorbeeld Echinacea) een gunstig effect hebben op de ernst en duur van de verkoudheidssymptomen. CC-2000 bevat deze elementen ook, naast: koper, vitamine E, selenium, N-acetylcysteine, beta-1,3-glucan, en extracten van Panex ginseng, Cynara scolymus en Astragalus membranaceus.

Aan het onderzoek zullen in totaal 180 volwassenen meedoen van 18 tot en met 65 jaar, legt Hans Rümke, directeur van het centrum, uit. Het onderzoek, dat in opdracht van voedingsconcern Numico wordt gedaan, duurt vijftien dagen. Aan het begin van het onderzoek wordt bij de proefpersoon tien milliliter bloed afgenomen en een uitstrijkje van de neusgaten en keelholte gemaakt om na te gaan welk verkoudheidsvirus de proefpersoon heeft. Als iemand bijvoorbeeld griep heeft, is hij ongeschikt voor de test.

Vervolgens wordt willekeurig toegewezen of iemand CC-2000 krijgt of een placebo. Het is een zogenoemd dubbelblind onderzoek. De proefpersoon en het onderzoeksteam weten dan niet in welke groep iemand is ingedeeld.

Veertien dagen slikt de proefpersoon drie tabletten per dag en wordt in een dagboekje de aanwezigheid en ernst van de verkoudheidsklachten bijgehouden. Op dag vijftien wordt het boekje ingeleverd en wordt weer tien milliliter bloed afgenomen. Voor het onderzoek krijgt de deelnemer honderd gulden plus een vergoeding van de reiskosten. ,,Dat is niet veel'', erkent Rümke. ,,Maar de Medisch Ethische Commissie wil voorkomen dat mensen van dit soort testen hun beroep gaan maken.''

Wanneer de testresultaten goed zijn, wordt het product op de markt gebracht door voedingsbedrijf Numico. ,,We hebben hoog gespannen verwachtingen'', zegt Hanno Cappon, onderzoeker bij Numico. Bij Numico Research werken zo'n driehonderd onderzoekers en Cappons divisie in Wageningen is 365 dagen per jaar bezig met onderzoek naar voedingssupplementen die verkoudheid en griep kunnen voorkomen dan wel verminderen.

Een commercieel aantrekkelijke markt. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek krijgen ieder jaar gemiddeld 800.000 mensen een medicijn voorgeschreven tegen hoesten, griep, verkoudheid en/of keelpijn. Daarnaast slikken 2,4 miljoen mensen op eigen houtje pillen en drankjes om deze kwalen te voorkomen of de baas te worden.

Tot twintig jaar geleden hielden Numico en de voedingswetenschap zich vooral bezig met het voorkomen van zogenoemde gebreksziekten zoals botafwijkingen bij kinderen. ,,De laatste decennia verschuift de aandacht naar de vraag hoe we door een uitgebalanceerde voeding een gezond en lang leven kunnen leiden'', zegt Cappon. ,,Supplementen zijn daarbij onmisbaar.''

Wanneer CC-2000 ooit in de winkel komt, gaat testpersoon Koen Kamerling het kopen. ,,Ik doe mee aan wetenschappelijk onderzoek omdat er veel troep op de markt is. Als dit middel wetenschappelijk wordt goedgekeurd, is er dus een product waardoor je minder last hebt van verkoudheid. Supplementen verhogen de kwaliteit van het leven.''