Tony Blair is `een vleesgeworden risicomijder'

Labours gebruikelijke strakke regie is omgeslagen in paranoia nadat Tony Blair en de zijnen zich vorige week in de nesten werkten toen de teugels een beetje werden gevierd.

Nieuw spel: Battle Bus bingo. Journalisten spelen het aan boord van de bussen die de Britse premier Tony Blair begeleiden op zijn campagne voor de verkiezingen van 7 juni.

Het gaat zo. Voor één pond trek je drie briefjes uit een hoed. Op elk briefje staat een standaardgrap, een retorisch trucje of uitspraak van Blair. Bijvoorbeeld: `Hij zegt: ,,Als het Cherie is, zeg dan maar ...'', als er in het publiek een mobiele telefoon afgaat.' Of: `Hij noemt zijn baby-zoontje Leo'. En natuurlijk: ,,Geen terugkeer naar de Tory-economie van boom and bust!''

Als Blair in zijn speeches van die dag doet wat op jouw drie briefjes staat, heb je de pot gewonnen.

Er is weinig saaiers dan journalisten die over andere journalisten schrijven. Maar het tekent wel het gebrek aan substantie van de campagne. De uitslag lijkt vast te staan – winst voor Blair – en geen partij steekt de nek echt uit, al kan de kwestie Europa daar nu verandering in brengen.

Het tekent ook de eenzame opsluiting waartoe journalisten op de Labour-campagne zijn veroordeeld. De strakke regie die de partij altijd al voert, lijkt omgeslagen in paranoia sinds de Labourtop zich vorige week in de nesten werkte juist toen de teugels even gevierd werden. Zoals Blairs ongelukkige confrontatie met de vrouw van een kankerpatiënt in een menigte in Birmingham, en de kaakslag die vice-premier Prescott uitdeelde aan een eiergooier.

Beide incidenten speelden zich voor de tv-camera's af, wat Labour-campagnedirecteur Margaret McDonagh er toe bracht de BBC en de commerciële zenders Sky en ITN ervan te beschuldigen demonstranten te hebben opgejut de campagne te verstoren. Haar brief, die – heel gek – meteen uitlekte, is intussen weer herroepen, maar op de Battle Bus zijn de effecten nog steeds merkbaar.

Wie aan boord wil, moet zijn bagage laten scannen en door een metaaldetector lopen. O ja, en 564 pond betalen, ruim twee mille, per dag. Pasjes worden drie keer gecontroleerd. Tot de bus vertrekt word je in quarantaine gehouden onder het oog van bewakers en professionele vragen-ontwijkers van de partijstaf. En eenmaal onderweg blijft het reisdoel geheim tot tien minuten voor aankomst.

De premier reist in een eigen bus of, zoals gisteren, in de gepantserde dienst-Jaguar. Overal wordt hij bliksemsnel naar binnen geloodst, zonder één hand te schudden in het publiek met de vlaggetjes. Naar de camera's wil hij nog wel glimlachen, maar de opschrijfboekjes mijdt hij al dagen als een besmettelijke ziekte. ,,Onze premier zou hier niet mee wegkomen'', zegt een Australische radioman. ,,Maar dit is dan ook Blair: het vleesgeworden risico's mijden'', zegt een Britse collega.

De campagne kabbelde tot gisteren van onderwijs naar asiel naar de economie naar pensioenen, bureaucratie en gezondheidszorg, zonder dat de drie partijen elkaar echt op het verkeerde been zetten. De somberste peiling geeft Blair nog steeds een voorsprong van vijftien punten.

Gisteren had hij een vrouwendag. Eerst bij de verpleegsters van het St Thomas' Hospital tegenover het parlement. Daarna was hij met Cherie bij de opening van een onderzoeksinstituut voor borstkanker in Chelsea, ook in Londen. En gisteravond debatteerde hij met louter vrouwen in Wimbledon, een zuidwestelijke slaapstad.

Overal bracht hij dezelfde boodschap: Labour heeft in vier jaar al veel bereikt, maar er moet nog veel meer gebeuren; met een stabiele economie kunnen we blijven investeren in de publieke sector. Overal ook richtte hij zich allereerst naar de camera's om oud-premier Thatcher van repliek te dienen, die gisteren door de Conservatieven van stal werd gehaald. ,,Niet dat ze geen goede dingen heeft gedaan waarvan we geleerd hebben, maar er was ook veel mis dat we pas nu aan het repareren zijn: haar hollen-of-stilstaan-economie en het gebrek aan sociale cohesie'', aldus Blair. ,,Het wordt tijd een streep onder haar tijdperk te zetten en verder te gaan.''

Zo koppelt hij subtiel zijn politiek aan de hare. Hij probeert afstand te scheppen, maar óók de brede groep middenklassers te vriend te houden die in 1997 geen Conservatieven maar Labour stemden, moe van achttien jaar lang verkruimelende scholen, ziekenhuizen en spoorwegen.

Een paar keer leek hij zijn publiek te verliezen, bijvoorbeeld door te lang stil te staan bij ,,gedifferentieerde pensioen-indexering'' of door té gespeeld naar woorden te zoeken. Maar de vrouwen van Wimbledon, niet uitgezocht op politieke voorkeur, gaven hem gisteren na afloop een voldoende. ,,Ik denk dat hij mijn stem heeft'', zei Maureen Ramsey, die hem iets vroeg over hulp bij kinderopvang. Het kwam vooral, zo leek het, omdat Blair de verleiding weerstond om te vaak abstracte antwoorden te geven op concrete vragen. ,,Ik ken uw probleem niet, maar ik besef dat het belangrijk is, ik laat het uitzoeken en u hoort van mij'', zei hij een paar keer. Of het helpt is niet zeker, maar het viel wel beter dan de gladde uitvluchten die hem in de menigte van Birmingham fataal werden. Hier sprak een man.

In het Breakthrough-centrum voor borstkanker vloeide zelfs een traantje bij zijn toespraak en bijna ging je denken dat de premier het echte leven boven de politiek verkoos. Tot je ontdekt dat het geld voor het nieuwe lab bijeen was gebracht door een groep vrouwen uit Dorset, mét Wimbledon een cruciaal gevechtsterrein voor Labour.