Grachtenhoppen per fiets

Naast de doorsnee Amsterdamse fietsers, die behendig slalommend en rood licht negerend door de stad razen, springen ze direct in het oog: toeristen op de Yellow Bikes. Wiebelend en onzeker rijden ze in lange slierten door de smalle straten. Voor een rood licht wordt – uiteraard – gestopt. Yellow Bikes, verhuurbedrijf van de stevige kanariegele fietsen, heeft een nieuwtje. Een puzzeltocht, bestemd voor mensen die niet `op de bonnefooi willen fietsen'. Deelnemers krijgen behalve de fiets ook een routekaartje en een gidsje met vragen mee op hun tocht.

Na het vertrek vanaf de verhuurgarage op de Nieuwezijdse Kolk wordt de puzzelende fietser voor vraag 1 het IJ op gestuurd. De gemiddelde provinciaal zal eerst het bijgeleverde plattegrondje moeten raadplegen om de weg naar de IJ-pont, aan de achterzijde van het Centraal Station, te kunnen vinden. Aan de overkant van het brede water heerst een weldadige rust. Het ruikt hier opvallend frisser dan waar we vandaan komen. De jonge boomblaadjes ruisen zachtjes in de wind en het gekwetter van de vogels is hoorbaar. De eerste vraag – `wat is het nummer van de groene telefooncel aan de overkant' – is bepaald geen breinbreker, maar dwingt de fietser wel tot een loopje over de sluis. Met een beetje geluk liggen er schepen te wachten en kan het schutten worden bekeken. De meegereden fotograaf, die zich opwerpt als gids, vindt het jammer dat de route geen rondje Noord aanbeveelt, waar de sfeer zo landelijk is.

De volgende vraag heeft betrekking op Johnny Jordaan en daarvoor moeten we naar het gelijknamige plein. We keren terug over het IJ en rijden naar de Westerkerk, waar net een colonne Yellow Bikers is neergestreken. Even verderop zijn het geschilderde Jordaantafereel en de beelden van Johnny, tante Leen en een bekend accordeonist zo treurigmakend dat we er vrolijk van worden. De vraag luidt `Hoe oud zijn de drie artiesten samen geworden?' Wie een beetje kan rekenen, puzzelt het antwoord uit de data op de standbeelden bij elkaar.

Via de Prinsengracht en de Leidschegracht komen we bij het Leidseplein. De niet-Amsterdamse fietser begint al iets van de verkeersvrees te verliezen. Dan vervolgt de route in de richting van het Vondelpark, waar in het Groot Melkhuis op kosten van Yellow Bike koffie of thee kan worden gedronken. In de PC Hooftstraat, `de duurste winkelstraat van Amsterdam', ontwijken we de dubbelgeparkeerde cabrio's van bekende en minder bekende Nederlanders.

Het aanvankelijk chaotische verkeersgedrag krijgt na een tijdje herkenbare patronen. Rode lichten kunnen inderdaad worden genegeerd, pas bij dreigende botsing met een andere verkeersdeelnemer besluit je op het laatste moment het stuur naar links of rechts te gooien. Via de Paulus Potterstraat bereiken we het Museumplein met Concertgebouw, Rijksmuseum en het Stedelijk. Wie Amsterdam niet kent, krijgt door de puzzelroute spelenderwijs een aardig beeld van de binnenstad. Maar wie hunkert naar diepgang, kan beter de Grote Tour kiezen, een drie uur durende tocht onder leiding van een gids.

In de Nieuwe Spiegelstraat luidt de vraag: `Wat is het juiste adres van advocaat Moskowicz?' De royale afmeting van het desbetreffende naambord maakt snelle beantwoording mogelijk. Volgende stopplaats is het Begijnhof, een oase van rust in het hart van de stad. Hier moeten we antwoord zien te vinden op de vraag `Wie heeft de glas in lood ramen gemaakt in de Begijnhofkapel?'

Onze kritiek na afloop, over de marginale historische gegevens en de eenvoud van de vragen, wuift directeur Sieger Kooij weg met de opmerking dat mensen die iets willen leren een andere tocht kunnen maken. ,,De puzzeltocht is leuk als familie- of bedrijfsuitje en de vragen voegen er een competitief element aan toe.''

De fietstocht duurt ongeveer anderhalf uur, maar niets belet de deelnemers op eigen houtje verder te gaan met grachtenhoppen. De fotograaf slalomt behendig door het verkeer, noodgedwongen negeert de meefietsende `provinciaal' eveneens de verkeerslichten.