De invloedssfeer van Mekka

Verschillende islamitische stichtingen ontvangen geld uit het buitenland en hebben tegelijk connecties met (streng-)islamitische scholen. Volgens de BVD frustreren ze de integratie.

De Nederlandse tak van de Moslim Wereld Liga heeft een conferentie georganiseerd. Het is 10 oktober 2000, een zaaltje in Doorn. Er zijn zo'n vijftig imams en koranleraren uit Nederland. Ze werken op islamitische scholen, in moskeeën en voor islamitische organisaties.

Grote gast is de directeur zendingswerk van de Moslim Wereld Liga, Ali Benbrahim Al-Yahaya. Hij benadrukt ,,de noodzaak van de bescherming van de jeugd tegen assimilatie en het behoud van de islamitische identiteit.'' Hij zegt dat geduld een schone zaak is en dat de islam stukje bij beetje zal worden verspreid. Het orgaan van de Liga, Al-Alam al Islami, schrijft na afloop dat op de bijeenkomst wordt besloten meer missiewerkers en geld vrij te maken om met succes jongeren tot de islam te bekeren en assimilatie te voorkomen.

Het hoofdkantoor van de Moslim Wereld Liga zit in Saoedie-Arabië, de Nederlandse tak zit in Tilburg. ,,Mekka financiert onze activiteiten'', vertelt directeur Mohammed Cheppih. ,,Dat gaat om enkele tienduizenden guldens per jaar, niet om tonnen.'' Voor lezingen, bijeenkomsten en het verspreiden van islamitisch materiaal.

Volgens het gisteren gespresenteerde jaarverslag 2000 van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) werken islamitische organisaties en imams in Nederland met hulp uit het buitenland bewust de integratie tegen. De BVD denkt daarbij aan ,,vreemde mogendheden en missionaire fondsen'' die ,,radicale anti-westerse denkbeelden'' verspreiden via islamitische basisscholen. En de BVD constateert dat Turkije en Marokko ,,beheersnetwerken'' hebben om de hier levende minderheden in de gaten te houden en bij het thuisland te betrekken.

Cheppih voelt zich aangesproken. ,,Ik zie het als een beschuldiging aan mijn adres'', zegt hij. Onterecht vindt hij, want de steun uit Saoedi-Arabië is volgens hem niet strijdig met het streven naar integratie. ,,Daar zijn wij vóór. Maar, een hele grote `maar', wel met behoud van de islamitische normen en waarden.'' Islamitisch is niet hetzelfde als `anti-integratie', redeneert Cheppih. Kortom: Waar maakt de BVD zich eigenlijk druk over? Toch lijkt er meer aan de hand.

In de statuten van de Amsterdamse moskee El-Tawheed staat dat ,,het lezen van de heilige koran en de islamitische geloofsleer'' een van de doelen is. De bestuurders komen uit Egypte en Saoedie-Arabië. De islamitische oriëntatie van de moskee blijkt onder andere uit het feit dat de hoofdredacteur van het in Beiroet uitgegeven blad Al-Asaalah zetelt in de moskee. Al-Asaalah is radicaal islamitisch. In een recent nummer trok de hoofdredacteur fel van leer tegen de westerse wijze van opvoeden en de emancipatie van vrouwen. ,,Het vermannelijkt vrouwen en geeft hen overwicht over mannen [maar] Allah geeft mannen superioriteit boven vrouwen'', schreef hij. Voor het geven van cursussen en het uitbreiden van de moskee ontvangt El-Tawheed buitenlandse donaties, erkent voorzitter Mahmoud El-Shershaby na enig aandringen. ,,Onder andere van Saoedie-Arabië.''

Volgens de BVD werkt de invloed van sommige islamitische landen door in het onderwijs in Nederland. Bij El-Tawheed lijkt dat het geval. De stichting is door gezamelijke bestuurders nog steeds betrokken bij de islamitische basisschool As-Siddieq in Amsterdam-West. De voorzitter van de moskee is de directeur van de school. Een bestuurslid van de school, Farid Zaari, is ook bestuurslid van de moskee. In deze krant werd eerder gepubliceerd over het strenge islamitische karakter van de school en de wijze waarop de leerlingen afgeschermd worden van de Nederlandse samenleving.

Zoals El-Tawheed zijn er meer stichtingen, waarbij een link valt te leggen tussen geld uit het buitenland, moskee in Nederland en streng islamitisch basisonderwijs. Veel bestuursleden van de stichting Al Ouakf Al Islami in Eindhoven wonen in Saoedi-Arabië, blijkt uit een uittreksel van het handelsregister. De stichting heeft een moskee, een grote bibliotheek en er worden koranlessen gegeven. ,,Sommige leraren komen uit Saoedi-Arabië en we krijgen daar ook geld van'', zegt een betrokkene. De stichting blijkt nauwe banden te hebben met de islamitische basisschool Tarieq Ibnoe Ziyad, een paar huizen verder. De oprichter van de stichting is ook de oprichter van de school. En volgens de goed ingevoerde betrokkene werken de door Saoedi-Arabië betaalde docenten tegelijk in de moskee en op de school.

Toch nuanceren verschillende moslims de waarschuwingen van de BVD over buitenlandse invloed en het ,,ondermijnen van het integratiebeleid''. Badr Youyou is voorzitter van het Islamitisch Centrum in Groningen, zeer streng moslim en oprichter van de website www.overgave.nl, waarmee hij probeert moslimjongeren ,,op het rechte pad'' te brengen. Hij zegt dat de BVD ,,wel gelijk heeft over het bestaan van buitenlandse invloeden''. Maar net als Cheppih vindt hij dit niet strijdig met het streven naar integratie, zeker niet waar het gaat om banden met Saoedi-Arabië. ,,Het zijn juist Turkije en Marokko die via de moskeeën de integratie tegenwerken omdat ze niet willen dat hun onderdanen de band met het thuisland verliezen.''

De BVD ziet dit ook wel blijkens het jaarverslag 2000. Ondanks een nieuw bewind probeert de Marokkaanse overheid nog steeds ,,zicht te houden en invloed uit te oefenen'' op de Marokkaanse gemeenschap in Nederland, schrijft de BVD. Een goed ingevoerde bron op het ministerie van Justitie bevestigt dit. ,,Ze willen absoluut een vinger aan de pols houden. Als je de Marokkaanse autoriteiten bekritiseert, komen ze langs. Dat gebeurde bij een moskee in Epe.''

En dan zijn er nog de 130 moskeeën in Nederland die openlijk zijn aangesloten bij het Turkse ministerie van Godsdienstzaken (Diyanet). De BVD schrijft dat de Turkse staat de moskeeën controleert en ze gebruikt om onderdanen aan zich te binden. Een zeer goed ingevoerde Turkse bron bevestigt dit en legt een link met de actuele discussie over een imam-opleiding. ,,Daar mogen de besturen en de koepelorganisatie geen sympathie voor hebben van de Turkse regering, omdat met zo'n opleiding de invloed van Turkije zou verminderen.''

    • Yasha Lange