Bush dreigt meerderheid te verliezen

President Bush dreigt zijn Republikeinse meerderheid in de Senaat te verliezen. Senator James Jeffords uit Vermont overweegt uit de partij te stappen. Dat zou de machtsbalans naar de Democraten doen doorslaan.

President Bush en vice-president Cheney stelden gisteren naar verluidt alles in het werk om het progressieve partijlid binnenboord te houden. Doorvoering van het radicale politieke programma van de nieuwe regering is sterk afhankelijk van het huidige overwicht in beide huizen van het Amerikaanse Congres. Jeffords heeft gezegd dat hij zijn definitieve besluit vandaag bekendmaakt.

Jeffords koestert al jaren opvattingen die op gespannen voet staan met de eigen partij. Nu die onder Bush verder naar rechts opschuift voelt hij zich niet langer thuis. Kort geleden diende Jeffords een amendement in dat de belastingverlaging, die president Bush wil doorvoeren, matigde en meer geld voor verbetering van het onderwijs reserveerde. Toen dat plan door zijn partijgenoten van tafel werd geveegd zou de maat vol zijn geweest.

In het verleden zijn vaker Congresleden overgelopen, maar zelden heeft die stap zulke ingrijpende gevolgen gehad. Sinds de verkiezingen van november vorig jaar zijn de honderd zetels in de Senaat gelijk verdeeld over Republikeinen en Democraten: 5050. Dat betekent dat vice-president Cheney zijn beslissende stem moet uitbrengen als de stemmen staken.

Zelfs wanneer Jeffords kiest voor een status als `onafhankelijke', worden de Democraten de grootste groep en krijgen zij het recht de gang van zaken in het Amerikaanse hogerhuis te bepalen en er alle commissie-voorzitterschappen te claimen.

Ook binnen de huidige verhoudingen kost het de regering-Bush enige moeite haar wil op te leggen aan de Senaat. Na dagen vergaderen was het de Republikeinen gisteren tegen middernacht nog niet gelukt het plan tot belastingverlaging (1300 miljard dollar in elf jaar) aangenomen te krijgen. Men hoopte dat president Bush het voor maandag zou kunnen tekenen.

De Democraten bleven amendementen indienen omdat zij volhouden dat tweederde van de `winst' gaat naar de tien procent van de Amerikaanse belastingbetalers die het meest welgesteld zijn. In de tweede tien jaar dat het pakket geldt, zou het in werkelijkheid 4000 miljard kosten en de sociale zekerheid zwaar ondermijnen.

Met een nieuwe machtsverdeling in de Senaat hebben de Democraten niet automatisch voldoende stemmen om alle nu afgestemde amendementen te doen aannemen omdat een aantal zuidelijke Democraten met de Republikeinen meestemt. Maar de Democratische leiding kan dan wel het debat meer naar eigen keus inrichten.